Σημαντική ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στον κατάλογο των στρατηγικών έργων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας το «πράσινο φως» σε 46 νέα έργα σε 16 κράτη μέλη. Ανάμεσα σε αυτά περιλαμβάνονται πέντε έργα ελληνικού ενδιαφέροντος, τα οποία στοχεύουν στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και τη μείωση της εξάρτησης από μεμονωμένους προμηθευτές.
Τα ελληνικά έργα στη λίστα της Κομισιόν
Στην ελληνική συμμετοχή περιλαμβάνεται το έργο εξόρυξης χαλκού στις Σκουριές Χαλκιδικής, το οποίο αναπτύσσει η Ελληνικός Χρυσός, θυγατρική της Eldorado Gold. Επιπλέον, στη λίστα εντάσσονται δύο έργα της ElvalHalcor που αφορούν την ανακύκλωση αλουμινίου και χαλκού, καθώς και δύο έργα της Metlen για τον βωξίτη και το γάλλιο.
Η επιλογή των έργων εντάσσεται στην εφαρμογή της Πράξης για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (CRMA), η οποία έχει τεθεί σε ισχύ από τις 23 Μαΐου 2024. Στόχος του ευρωπαϊκού πλαισίου είναι έως το 2030 η παραγωγική δυναμικότητα της ΕΕ να καλύπτει τουλάχιστον το 10% της ετήσιας κατανάλωσης μέσω εξόρυξης, το 40% μέσω επεξεργασίας και το 25% μέσω ανακύκλωσης.
Οφέλη και διαδικασία επιλογής
Η αναγνώριση των έργων ως στρατηγικών παρέχει τη δυνατότητα ταχύτερης αδειοδότησης και διευκόλυνσης της πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται την αυτόματη χορήγηση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Τα 46 νέα έργα επιλέχθηκαν έπειτα από αξιολόγηση 102 αιτήσεων, με βάση κριτήρια όπως η ασφάλεια του εφοδιασμού, η τεχνική σκοπιμότητα, τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα, καθώς και τα διασυνοριακά οφέλη.
Με τις νέες προσθήκες, ο συνολικός αριθμός των στρατηγικών έργων στο πλαίσιο της CRMA ανέρχεται πλέον σε 106, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επιλέχθηκαν το 2025 εντός της ΕΕ και σε τρίτες χώρες. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το σύνολο των έργων αυτών εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει πλήρως τους ευρωπαϊκούς στόχους για το λίθιο, το νικέλιο, τις σπάνιες γαίες, το μαγνήσιο και το βολφράμιο.
Πρόοδος και χρηματοδότηση
Στο πλαίσιο του σχεδίου RESourceEU, που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2025, έχει ήδη κινητοποιηθεί χρηματοδοτική στήριξη άνω των 2 δισ. ευρώ μέσω του Ταμείου Καινοτομίας, κρατικών ενισχύσεων και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Η πρόοδος των έργων που είχαν επιλεγεί το 2025 κρίνεται ικανοποιητική, καθώς 25 από αυτά έχουν ολοκληρώσει την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ενώ 17 έχουν ήδη λάβει άδεια κατασκευής.
Ο δεύτερος κύκλος επιλογής ολοκληρώθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026, ενώ η Κομισιόν προγραμματίζει την προκήρυξη νέου κύκλου υποβολής αιτήσεων έως το τέλος του τρέχοντος έτους.
