Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε πρόταση για τη διάθεση επιπλέον 100 εκατομμυρίων δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) προς τη βιομηχανία για την περίοδο 2026 – 2030. Η απόφαση, η οποία ελήφθη με 64 ψήφους υπέρ, 11 κατά και δύο αποχές, στοχεύει στην τροποποίηση του κόστους συμμόρφωσης για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις μέσω της αναπροσαρμογής των τιμών αναφοράς (benchmarks) του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS).
Λεπτομέρειες της πρότασης και οικονομικό όφελος
Η παρέμβαση βασίζεται στην αξιοποίηση 88 εκατομμυρίων δικαιωμάτων που παραμένουν διαθέσιμα για δωρεάν κατανομή, καθώς και στην προσθήκη 11 εκατομμυρίων δικαιωμάτων που είχαν παρακρατηθεί από εγκαταστάσεις οι οποίες δεν συμμορφώθηκαν με τους όρους του ETS. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η συγκεκριμένη αύξηση αναμένεται να αποφέρει στις ευρωπαϊκές βαριές βιομηχανίες όφελος της τάξης των 8 δισεκατομμυρίων ευρώ για την πενταετία 2026 – 2030. Στην Ελλάδα, η ρύθμιση επηρεάζει περίπου 50 επιχειρήσεις που λαμβάνουν αντιστάθμιση για το κόστος των εκπομπών CO₂.
Οι κλάδοι που επηρεάζονται άμεσα από τη ρύθμιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο περιλαμβάνουν τη χημική βιομηχανία, την επεξεργασία μετάλλων, καθώς και την παραγωγή κεραμικών, γυαλιού και τσιμέντου.
Ενίσχυση Ταμείων και επόμενα βήματα
Εκτός από την ενίσχυση των βιομηχανιών, η πρόταση της Επιτροπής Περιβάλλοντος προβλέπει την κατανομή των αδιάθετων δικαιωμάτων ως εξής:
- Το ένα τρίτο των δικαιωμάτων θα κατευθυνθεί στο Ταμείο Εκσυγχρονισμού, το οποίο χρηματοδοτεί έργα όπως ο εκσυγχρονισμός των δικτύων τηλεθέρμανσης.
- Το ένα τρίτο θα διατεθεί στο Ταμείο Καινοτομίας, το οποίο στηρίζει την ανάπτυξη τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών.
- Το υπόλοιπο μέρος θα χρησιμοποιηθεί για την προσαρμογή των τιμών αναφοράς.
Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη θέσπιση ειδικών τιμών αναφοράς για συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους, με προτεραιότητα ορισμένους τομείς της κεραμικής βιομηχανίας, ώστε να αποτυπώνονται ακριβέστερα οι επιδόσεις των εγκαταστάσεων.
Η τρέχουσα πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπολείπεται της αρχικής πρότασης που είχε καταθέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο, η οποία προέβλεπε τη διάθεση 121 εκατομμυρίων πρόσθετων δικαιωμάτων. Ο τελικός αριθμός των δικαιωμάτων θα οριστικοποιηθεί κατά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κρατών – μελών. Η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ψηφίσει επί της θέσης στις 22 Οκτωβρίου, πριν από την έναρξη του διαλόγου με το Συμβούλιο.
