Σε πλήρη εφαρμογή τίθενται τα μέτρα και οι παρεμβάσεις για την ολοκληρωμένη προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου οικοσυστήματος και του φυσικού πλούτου της Γυάρου, μετά τη δημοσίευση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) σε Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Το Σχέδιο Διαχείρισης της περιοχής έρχεται σε συνέχεια του Προεδρικού Διατάγματος που εκδόθηκε στις 20 Απριλίου 2026, το οποίο καθόρισε τις ζώνες προστασίας και τις κατηγορίες χρήσεων γης για τη «Νήσο Γυάρο και τη θαλάσσια ζώνη» της.
Ο ρόλος του ΟΦΥΠΕΚΑ και η οικολογική αξία της περιοχής
Την ευθύνη για την υλοποίηση και την παρακολούθηση του Σχεδίου Διαχείρισης αναλαμβάνει ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ). Η Γυάρος αποτελεί περιοχή ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας, ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000 από το 2011 ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης και Ζώνη Ειδικής Προστασίας. Η περιοχή είναι κρίσιμη για την αναπαραγωγή της μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus) και φιλοξενεί σημαντικά είδη και οικοτόπους, όπως τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), προστατευόμενα θαλασσοπούλια, το μαύρο φίδι της Γυάρου (Hierophis viridiflavus) και το είδος χλωρίδας Fritillaria obliqua.
Οι πέντε άξονες του Σχεδίου Διαχείρισης
Το Σχέδιο Διαχείρισης που ανακοίνωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) δομείται γύρω από πέντε βασικούς θεματικούς πυλώνες:
- Διατήρηση και αποκατάσταση των προστατευτέων αντικειμένων.
- Παρακολούθηση και επιστημονική έρευνα.
- Ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού.
- Εξειδίκευση όρων και περιορισμών για την άσκηση δραστηριοτήτων.
- Εποπτεία και φύλαξη της περιοχής.
Στο πεδίο των δραστηριοτήτων, το σχέδιο εξειδικεύει τους όρους επισκεψιμότητας λαμβάνοντας υπόψη τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής. Προβλέπεται η εγκατάσταση φιλικών προς το περιβάλλον αγκυροβολίων για την προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας και τον περιορισμό της όχλησης στη μεσογειακή φώκια και τα θαλασσοπούλια. Παράλληλα, δρομολογούνται δράσεις όπως ο έλεγχος εισβλητικών τρωκτικών, η διαχείριση ανταγωνιστικών ειδών σε αποικίες αναπαραγωγής και η μελέτη για την αξιολόγηση των ιχθυαποθεμάτων, σε συνάρτηση με την ισχύουσα απαγόρευση αλιείας εντός των 3 ναυτικών μιλίων.
Επιπλέον, θα καταρτιστούν σχέδια για την επόπτευση και φύλαξη, την πρόληψη δασικών πυρκαγιών και την απόκριση σε περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης, σε συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές. Το πρόγραμμα συμπληρώνεται από εκπαιδευτικές δράσεις που απευθύνονται σε μαθητές, φοιτητές, αλιείς και επαγγελματίες του τουρισμού.
Δήλωση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε την προστασία του φυσικού πλούτου ως σταθερή και αδιαπραγμάτευτη πολιτική προτεραιότητα. «Με το Σχέδιο Διαχείρισης της Γυάρου δίνουμε ουσιαστικό περιεχόμενο σε αυτήν τη δέσμευση, σαφείς κανόνες, στοχευμένες δράσεις προστασίας και αποκατάστασης, επιστημονική παρακολούθηση και οργανωμένη φύλαξη», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, τονίζοντας τη σημασία της θεσμικής κατοχύρωσης και της πρακτικής εφαρμογής των μέτρων για τη διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς.
