Την άμεση απόσυρση συγκεκριμένης διάταξης που επιτρέπει την αναγκαστική εκτέλεση βάσει ιδιωτικής σύμβασης ρύθμισης οφειλών ζητούν οι Δικηγορικοί Σύλλογοι της χώρας, στρεφόμενοι κατά της κυβέρνησης. Οι εκπρόσωποι των δικηγόρων κάνουν λόγο για μια προκλητική ρύθμιση η οποία λειτουργεί αποκλειστικά υπέρ των τραπεζών και των funds, υπονομεύοντας τα δικαιώματα των δανειοληπτών και προκαλώντας κλίμα ανασφάλειας δικαίου.
Οι αιτιάσεις των Δικηγορικών Συλλόγων
Σύμφωνα με τις θέσεις των Δικηγορικών Συλλόγων, η επίμαχη διάταξη μεταβάλλει ριζικά το ισχύον πλαίσιο προστασίας, καθώς επιτρέπει την έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη δικαστική κρίση ή η έκδοση εκτελεστού τίτλου με τη συνήθη δικαστική οδό. Οι δικηγόροι υπογραμμίζουν ότι η δυνατότητα αυτή, που βασίζεται σε μια απλή ιδιωτική συμφωνία μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη, στερεί από τον δανειολήπτη τη δυνατότητα να αμφισβητήσει αποτελεσματικά τις απαιτήσεις των τραπεζικών ιδρυμάτων ή των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Η βασική ένσταση των νομικών κύκλων επικεντρώνεται στο γεγονός ότι η ρύθμιση αυτή παρακάμπτει τον δικαστικό έλεγχο, ο οποίος αποτελεί το τελευταίο ανάχωμα προστασίας για τους πολίτες που βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία. Κατά τους Δικηγορικούς Συλλόγους, η παράκαμψη αυτή δεν θέτει μόνο σε κίνδυνο την περιουσιακή κατάσταση των οφειλετών, αλλά δημιουργεί και ένα ευρύτερο πρόβλημα ανασφάλειας δικαίου, καθώς οι κανόνες που διέπουν τις αναγκαστικές εκτελέσεις καθίστανται πλέον πιο ευέλικτοι για τα πιστωτικά ιδρύματα παρά για τους ιδιώτες.
Κίνδυνοι για τη δικαστική προστασία
Οι δικηγόροι προειδοποιούν ότι η εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης θα οδηγήσει σε αποδυνάμωση της δικαστικής προστασίας των δανειοληπτών. Όπως επισημαίνεται, η μετατροπή μιας ιδιωτικής σύμβασης σε εργαλείο αναγκαστικής εκτέλεσης προσδίδει στις τράπεζες και τα funds μια υπερβολική ισχύ, η οποία δεν εξισορροπείται από αντίστοιχες δικλείδες ασφαλείας για τον δανειολήπτη. Η δυνατότητα αυτή, κατά τους συλλόγους, αλλοιώνει τον ρόλο της δικαιοσύνης και μεταθέτει το βάρος της απόδειξης και της άμυνας αποκλειστικά στον οφειλέτη, ο οποίος καλείται να αντιμετωπίσει τη διαδικασία σε μια άνιση βάση.
Οι εκπρόσωποι του δικηγορικού σώματος τονίζουν ότι η κυβέρνηση οφείλει να επανεξετάσει τη στάση της, υποστηρίζοντας ότι η ρύθμιση αυτή δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, αλλά ενισχύει τη θέση των μεγάλων οικονομικών παραγόντων της αγοράς δανείων. Η απαίτηση για άμεση απόσυρση της διάταξης συνοδεύεται από την επισήμανση ότι οι συνέπειες για την κοινωνική συνοχή και την προστασία της πρώτης κατοικίας ενδέχεται να είναι σοβαρές, εάν δεν υπάρξει αναθεώρηση του νομοθετικού πλαισίου.
Ζητήματα ανασφάλειας δικαίου
Το ζήτημα της ανασφάλειας δικαίου αποτελεί τον κεντρικό άξονα της κριτικής που ασκείται. Οι νομικοί υποστηρίζουν ότι η εισαγωγή τέτοιων ρυθμίσεων δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου οι όροι των ιδιωτικών συμφωνιών υπερισχύουν των δικαστικών εγγυήσεων. Αυτό, σύμφωνα με τους Δικηγορικούς Συλλόγους, υποσκάπτει την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τον θεσμό της δικαιοσύνης, καθώς η διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης παύει να είναι μια εγγυημένη από το κράτος διαδικασία και μετατρέπεται σε ένα εργαλείο που ελέγχεται από τα συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης.
Η ένταση μεταξύ των Δικηγορικών Συλλόγων και της κυβέρνησης παραμένει υψηλή, με τους πρώτους να επιμένουν πως η απόσυρση της διάταξης αποτελεί μονόδρομο για την προστασία των δικαιωμάτων των δανειοληπτών και την αποκατάσταση της ομαλότητας στις σχέσεις μεταξύ πιστωτών και οφειλετών.
