Το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε στην απόσυρση του άρθρου 23 από το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, υποχωρώντας μετά τις έντονες αντιδράσεις που είχαν εκφραστεί από τους δικηγορικούς συλλόγους της χώρας. Η επίμαχη διάταξη αποτελούσε σημείο τριβής, καθώς προέβλεπε την παροχή ισχύος εκτελεστού τίτλου στις συμβάσεις ρύθμισης οφειλών που συνάπτονταν μεταξύ των δανειοληπτών και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Οι λόγοι της απόσυρσης
Η απόφαση για την απόσυρση της διάταξης ήρθε ως αποτέλεσμα της σφοδρής κριτικής που ασκήθηκε από τον νομικό κόσμο. Οι δικηγορικοί σύλλογοι, μέσω των τοποθετήσεών τους, είχαν προειδοποιήσει ότι η εφαρμογή του άρθρου 23 θα οδηγούσε σε σημαντικό περιορισμό της δικαστικής προστασίας των οφειλετών. Σύμφωνα με τις ενστάσεις των δικηγόρων, η παροχή ισχύος εκτελεστού τίτλου σε ιδιωτικά έγγραφα ρύθμισης οφειλών θα μετέβαλλε δραστικά τις ισορροπίες στις συναλλαγές μεταξύ των πολιτών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Βασικό επιχείρημα των δικηγορικών συλλόγων ήταν ότι η συγκεκριμένη νομοθετική πρόβλεψη θα λειτουργούσε υπέρ των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και των επενδυτικών κεφαλαίων (funds). Όπως υποστήριζαν οι εκπρόσωποι των δικηγόρων, η ενίσχυση της θέσης των servicers και των funds μέσω της απλοποίησης των διαδικασιών εκτέλεσης θα περιόριζε τα περιθώρια των οφειλετών να προσφύγουν στη δικαιοσύνη για να αμφισβητήσουν δυσμενείς όρους ή να διεκδικήσουν προστασία.
Η σημασία της δικαστικής προστασίας
Η παρέμβαση των δικηγορικών συλλόγων εστίασε στην ανάγκη διασφάλισης των δικαιωμάτων των δανειοληπτών, οι οποίοι βρίσκονται συχνά σε αδύναμη θέση απέναντι στα funds. Η ισχύς εκτελεστού τίτλου σε μια σύμβαση σημαίνει πρακτικά ότι ο δανειστής μπορεί να προχωρήσει σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις, χωρίς να χρειάζεται προηγούμενη δικαστική απόφαση, παρακάμπτοντας έτσι τη δικαστική διαδικασία που λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας για τον οφειλέτη.
Η απόσυρση της διάταξης αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στη διαχείριση του ζητήματος των κόκκινων δανείων, καθώς το άρθρο 23 θεωρούνταν από πολλούς νομικούς ως ένας τρόπος για την ταχύτερη διεκπεραίωση των απαιτήσεων των servicers. Με την κίνηση αυτή, το υπουργείο Οικονομικών αποδέχεται επί της ουσίας το βάσιμο των ενστάσεων που διατυπώθηκαν σχετικά με την ανάγκη διατήρησης της δικαστικής προστασίας ως απαραίτητου εγγυητή της δίκαιης μεταχείρισης των πολιτών.
Το ζήτημα της ρύθμισης των οφειλών και του ρόλου των εταιρειών διαχείρισης παραμένει στο προσκήνιο, με το υπουργείο Οικονομικών να καλείται πλέον να διαχειριστεί τις ισορροπίες ανάμεσα στην ανάγκη για αποτελεσματική διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την ανάγκη για προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών, όπως αυτά διατυπώθηκαν από τους φορείς των δικηγόρων.