Σημαντικές οικονομικές προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι αραβικές αεροπορικές εταιρείες, με τις προβλέψεις για το 2026 να κάνουν λόγο για καθαρές ζημιές ύψους 3,82 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Οργανισμού Αραβικών Αερομεταφορέων (AACO), που παρουσιάστηκε κατά την 59η Γενική Συνέλευση στη Ντόχα, οι 39 αεροπορικές εταιρείες-μέλη του οργανισμού, μεταξύ των οποίων οι Qatar Airways, Emirates, Etihad Airways και Gulf Air, καλούνται να διαχειριστούν τις επιπτώσεις από τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή, την άνοδο του κόστους καυσίμων και τις επιχειρησιακές αναταράξεις.
Πιέσεις από το κόστος καυσίμων και τις συγκρούσεις
Η έκθεση της AACO καταγράφει συνολικές καθαρές ζημιές 4,3 δισ. δολαρίων (3,82 δισ. ευρώ), ενώ η διακίνηση αεροπορικού φορτίου αναμένεται να υποχωρήσει κατά 5,2%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα καθαρά κέρδη του κλάδου εκτιμάται ότι θα περιοριστούν στα 23 δισ. δολάρια (20,5 δισ. ευρώ), καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση των τελευταίων 12 ετών, αν εξαιρεθεί η περίοδος της πανδημίας. Η κερδοφορία των εταιρειών επηρεάζεται άμεσα από τη γεωγραφική θέση των κόμβων τους και την έκθεσή τους σε περιοχές με ένοπλες συγκρούσεις.
Το κόστος των καυσίμων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τα οικονομικά αποτελέσματα, καθώς για τα μέλη της AACO προβλέπεται να απορροφήσει το 37,3% του λειτουργικού κόστους το 2026, έναντι 27,9% το 2025. Αντίστοιχα, για την παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία, το ποσοστό αυτό αναμένεται να ανέλθει στο 31,4% από 25,4% το προηγούμενο έτος.
Αντιδράσεις για το ευρωπαϊκό σύστημα εκπομπών
Στη Γενική Συνέλευση κυριάρχησε η αντίθεση της AACO στην προτεινόμενη επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS). Η ρύθμιση προβλέπει ότι από το 2029 θα υπαχθούν στο σύστημα πτήσεις που αναχωρούν από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο με προορισμό τρίτες χώρες εντός ακτίνας 5.000 χιλιομέτρων από τη Φρανκφούρτη.
Ο γενικός γραμματέας της AACO, Abdul Wahab Teffaha, χαρακτήρισε την πρόταση «εξωεδαφική παρέμβαση» που προσκρούει στη Σύμβαση του Σικάγου για τη Διεθνή Πολιτική Αεροπορία και εγείρει ζητήματα εθνικής κυριαρχίας. Η γεωγραφική εμβέλεια της ρύθμισης αφορά χώρες όπως η Τουρκία, το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Σουδάν, η Αίγυπτος και το Μαρόκο. Επιπλέον, εκφράστηκε ανησυχία για τον κίνδυνο διπλής οικονομικής επιβάρυνσης, καθώς οι εταιρείες εφαρμόζουν ήδη το διεθνές σύστημα αντιστάθμισης εκπομπών CORSIA.
Στρατηγική εστίαση στην Ευρώπη
Παρά τις οικονομικές και κανονιστικές προκλήσεις, οι μεγάλοι αερομεταφορείς της περιοχής διατηρούν την ευρωπαϊκή αγορά στο επίκεντρο του σχεδιασμού τους. Ο αντιπρόεδρος Αεροπολιτικών και Εταιρικών Υποθέσεων της Qatar Airways, Sheikh Jassim Fahad Al-Thani, τόνισε τη σημασία της αύξησης των πτήσεων προς το Λονδίνο και τη Φρανκφούρτη για την ενίσχυση των ανταποκρίσεων μέσω Ντόχας. Παράλληλα, η Emirates συνεχίζει την επέκταση του δικτύου της στη Βόρεια Ευρώπη, έχοντας εγκαινιάσει πρόσφατα καθημερινή σύνδεση με το Ελσίνκι, ενώ ο αναπληρωτής πρόεδρος και εμπορικός διευθυντής της εταιρείας, Adnan Kazim, επιβεβαίωσε τη συνέχιση των επενδύσεων ύψους 7 δισ. δολαρίων (6,2 δισ. ευρώ) για την αναβάθμιση του στόλου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη διοργάνωση, ο αεροπορικός κλάδος υποστηρίζει περίπου 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στη Μέση Ανατολή, με τη συνεισφορά του στην περιφερειακή οικονομία να ανέρχεται σήμερα στα 290 δισ. δολάρια (258 δισ. ευρώ), με προοπτική αύξησης στα 730 δισ. δολάρια (649,9 δισ. ευρώ) έως το 2043.
