Η Bank of England προχώρησε στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων της έπειτα από περισσότερα από τρία χρόνια, αναπροσαρμόζοντας το βασικό επιτόκιο από το 3,75% στο 4%. Η απόφαση ελήφθη υπό την πίεση των πληθωριστικών πιέσεων που προκαλούν ο παρατεταμένος πόλεμος στο Ιράν και η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας στη βρετανική οικονομία.
Λεπτομέρειες της νομισματικής απόφασης
Η απόφαση της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής εγκρίθηκε με οκτώ ψήφους υπέρ της αύξησης κατά 25 μονάδες βάσης. Το ένατο μέλος της επιτροπής, η Catherine Mann, διαφοροποιήθηκε προτείνοντας μεγαλύτερη αύξηση κατά 50 μονάδες βάσης, η οποία θα διαμόρφωνε το επιτόκιο στο 4,25%.
Ο διοικητής της Bank of England, Andrew Bailey, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω αυξήσεις στο άμεσο μέλλον, συνδέοντας τις μελλοντικές αποφάσεις με την εξέλιξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τα πρακτικά της επιτροπής, εάν δεν υπάρξουν εξελίξεις που να περιορίζουν τους πληθωριστικούς κινδύνους, μια νέα αύξηση κρίνεται πιθανή, αν και διευκρινίστηκε ότι η παρούσα κίνηση δεν σηματοδοτεί απαραίτητα έναν παρατεταμένο κύκλο αυξήσεων. Η επόμενη συνεδρίαση για τη νομισματική πολιτική έχει οριστεί για τις 17 Δεκεμβρίου 2026.
Πληθωριστικές πιέσεις και οικονομικές προβλέψεις
Οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διατηρεί τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, λόγω της απουσίας προοπτικών για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η κεντρική τράπεζα αναθεώρησε τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό, εκτιμώντας ότι θα φτάσει στο 4,9% στα μέσα του 2027, έναντι προηγούμενης εκτίμησης 3,2% που είχε διατυπωθεί τον Ιούλιο. Σημειώνεται ότι τον περασμένο Σεπτέμβριο ο δείκτης τιμών καταναλωτή είχε ήδη ανέλθει στο 3,5%.
Η Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής εκτιμά ότι το υψηλότερο κόστος ενέργειας μεταφέρεται σταδιακά στις επιχειρήσεις και τις τελικές τιμές των προϊόντων. Το ανώτατο όριο χρεώσεων ενέργειας, το οποίο καθορίζει η Ofgem, αναμένεται να αυξηθεί από τις 1.723 λίρες ετησίως για ένα μέσο νοικοκυριό στις 2.150 λίρες τον Ιανουάριο, με περαιτέρω αύξηση να προβλέπεται για τον Απρίλιο. Παράλληλα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα εκτιμάται ότι θα φτάσει στο 4,75% έως τα μέσα του 2027.
Επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Παρά τις εξαγγελίες του υπουργού Οικονομικών, John Healey, για μέτρα ανακούφισης των καταναλωτών πριν από μία εβδομάδα, η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι τα πραγματικά εισοδήματα μετά τη φορολογία θα σημειώσουν πτώση τόσο φέτος όσο και το επόμενο έτος.
Η αύξηση των επιτοκίων αναμένεται να επιβαρύνει άμεσα τους δανειολήπτες, κυρίως εκείνους με στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου ή όσους βρίσκονται σε διαδικασία αναχρηματοδότησης των υποχρεώσεών τους. Επιπλέον, η τράπεζα εκφράζει ανησυχία για το ενδεχόμενο οι εργαζόμενοι να διεκδικήσουν αυξήσεις μισθών για να καλύψουν την απώλεια αγοραστικής δύναμης, γεγονός που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει περαιτέρω τον πληθωρισμό. Ενώ ορισμένες επιχειρήσεις κατάφεραν μέχρι τώρα να απορροφήσουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος περιορίζοντας τα περιθώρια κέρδους τους, η Bank of England θεωρεί ότι αυτή η δυνατότητα είναι προσωρινή και ότι η μετακύλιση του κόστους στους καταναλωτές είναι αναπόφευκτη.
