Στην τελευταία προγραμματισμένη ημέρα των διαπραγματεύσεων για την κλιματική αλλαγή εισέρχεται σήμερα η COP31, η οποία διεξάγεται στην Αττάλεια της Τουρκίας. Το νέο σχέδιο της τελικής πολιτικής διακήρυξης, που δημοσιοποιήθηκε χθες, περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές σε σχέση με το αρχικό κείμενο της Δευτέρας, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις μεταξύ των σχεδόν 200 χωρών που συμμετέχουν.
Απουσία αναφοράς στα ορυκτά καύσιμα
Η βασικότερη μεταβολή στο αναθεωρημένο σχέδιο είναι η αφαίρεση όλων των αναφορών στη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα. Το αρχικό κείμενο περιλάμβανε έκκληση για επιτάχυνση της απεξάρτησης από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, διατυπώσεις που πλέον έχουν εξαφανιστεί. Παράλληλα, έχουν αποδυναμωθεί οι προτάσεις που αφορούσαν τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών και την ηλεκτροδότηση.
Οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε εξέλιξη, καθώς το τρέχον κείμενο δεν θεωρείται το τελικό, με στόχο την επίτευξη συναίνεσης πριν από την ολοκλήρωση της διάσκεψης.
Η παρέμβαση του Παναμά
Την κατάσταση περιπλέκει η στάση του Παναμά, ο οποίος έχει προειδοποιήσει ότι θα εμποδίσει την υιοθέτηση οποιασδήποτε συμφωνίας δεν ικανοποιεί τις απαιτήσεις του. Ο υπουργός Περιβάλλοντος της χώρας, Χουάν Κάρλος Ναβάρο, απέστειλε σχετική επιστολή προς τις ηγεσίες της διάσκεψης, ζητώντας συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Τα αιτήματα του Παναμά περιλαμβάνουν:
- Την επιβολή ορίου στην παραγωγή πετρελαίου.
- Τη λήψη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου.
- Την προστασία της βιοποικιλότητας.
- Την εξασφάλιση χρηματοδότησης για τις χώρες που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική κρίση.
Δεδομένου ότι οι αποφάσεις στις διασκέψεις COP λαμβάνονται με συναίνεση, η αντίθεση ακόμη και μίας χώρας δύναται να εμποδίσει την υιοθέτηση του τελικού κειμένου.
Στόχοι για την ενέργεια και το όριο του 1,5°C
Το νέο σχέδιο αναγνωρίζει για πρώτη φορά σε κείμενο πολιτικής απόφασης πως η παγκόσμια υπερθέρμανση προβλέπεται να ξεπεράσει το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Παράλληλα, επαναβεβαιώνεται ο στόχος της Συμφωνίας του Παρισιού για τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας, ενώ χαρακτηρίζεται μη αναστρέψιμη η παγκόσμια μετάβαση προς οικονομίες χαμηλών εκπομπών και μεγαλύτερης ανθεκτικότητας.
Σχετικά με την ηλεκτρική ενέργεια, το κείμενο προτείνει την αύξηση του μεριδίου της στην παγκόσμια τελική κατανάλωση στο 35% έως το 2035, από το σημερινό 23%. Ωστόσο, η πρόταση αυτή έχει αποδυναμωθεί σε σχέση με το αρχικό στάδιο, καθώς παρουσιάζεται πλέον ως μία επιλογή στο πλαίσιο μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων, χωρίς να συνοδεύεται από ρητή απαίτηση η ενέργεια αυτή να προέρχεται αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές.
Επιπλέον, το κείμενο ενθαρρύνει την ανάπτυξη τεχνολογιών απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Η συγκεκριμένη αναφορά έχει προκαλέσει αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες εκφράζουν την ανησυχία ότι η έμφαση σε αυτές τις τεχνολογίες ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για τη διατήρηση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων.