Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προωθεί μια νέα, αυστηρότερη στρατηγική στο ζήτημα του μεταναστευτικού, δίνοντας έμφαση στη θωράκιση των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται ενόψει της προσεχούς Συνόδου Κορυφής, με την επικεφαλής της Κομισιόν να θέτει το ζήτημα των επιστροφών στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας.
Εστίαση στις επιστροφές μεταναστών
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης της προέδρου της Κομισιόν αποτελεί η κριτική που ασκεί στα τρέχοντα ποσοστά υλοποίησης των επιστροφών. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε το ποσοστό του 32% ως «υπερβολικά χαμηλό», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ριζική βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ζητά τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων που θα διασφαλίζουν ότι οι αποφάσεις για την απομάκρυνση ατόμων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις παραμονής στην Ένωση θα εκτελούνται με πολύ πιο ταχείς ρυθμούς από ό,τι συμβαίνει σήμερα.
Ενίσχυση των συνόρων και του ρόλου της Frontex
Πέρα από το ζήτημα των επιστροφών, η στρατηγική που προωθεί η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιλαμβάνει μέτρα για την ουσιαστική θωράκιση των ευρωπαϊκών συνόρων. Στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού βρίσκεται η ενίσχυση του ρόλου και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Frontex. Ο ευρωπαϊκός οργανισμός αναμένεται να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στη διαχείριση των συνοριακών ελέγχων, με στόχο τον περιορισμό των παράτυπων ροών προς τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιδιώκει να εξασφαλίσει τη συναίνεση των ηγετών των κρατών-μελών κατά τη διάρκεια της επερχόμενης Συνόδου Κορυφής, προκειμένου να υιοθετηθούν τα αυστηρότερα μέτρα που προτείνει. Η πρόταση αυτή αντικατοπτρίζει την πρόθεση της Κομισιόν να μετατοπίσει τη διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος προς μια πιο αυστηρή κατεύθυνση, συνδυάζοντας την αυστηροποίηση των συνοριακών ελέγχων με την επιβολή αποτελεσματικότερων μηχανισμών επιστροφής.
Η στάση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υποδηλώνει μια προσπάθεια ενιαίας προσέγγισης από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα, οι οποίες αποτελούν διαρκή πρόκληση για τα κράτη-μέλη. Οι εξελίξεις που θα δρομολογηθούν από τη Σύνοδο Κορυφής αναμένεται να καθορίσουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική το επόμενο διάστημα, με το βάρος να πέφτει στην εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων και την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των αρμόδιων ευρωπαϊκών οργάνων.