Περίπου 50.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού λόγω του καύσωνα, καθιστώντας την περίοδο αυτή μία από τις πιο φονικές που έχουν καταγραφεί. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή ευθύνεται για τα δύο τρίτα αυτών των θανάτων, υπογραμμίζοντας τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη στη δημόσια υγεία. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πρόσθετη θέρμανση από τη ρύπανση προκάλεσε 32.000 επιπλέον θανάτους σε αστικές περιοχές από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο.
Τα ευρήματα της έρευνας και η γεωγραφική κατανομή
Η μελέτη βασίστηκε σε ιστορικά δεδομένα που αφορούν τη σχέση θερμοκρασιών και θνησιμότητας σε 854 ευρωπαϊκές πόλεις. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο αριθμός των θανάτων ήταν σχεδόν διπλάσιος σε σύγκριση με καθένα από τα δύο προηγούμενα έτη που είχαν καταγραφεί ως τα πιο θανατηφόρα. Το ποσοστό των θανάτων που συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή παρουσιάζει αυξητική τάση, καθώς από περίπου 40% στις αρχές του αιώνα, ανήλθε στο 65% το φετινό καλοκαίρι.
Τους μεγαλύτερους απόλυτους αριθμούς θανάτων κατέγραψαν η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αναλογία με τον πληθυσμό, τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στη Μάλτα, την Ιταλία και την Ουγγαρία. Η Νάπολη αναδείχθηκε στην πόλη που επλήγη περισσότερο, με 815 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους, βάσει δεικτών που προσαρμόζονται στην ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού.
Ευάλωτες ομάδες και κοινωνικοί παράγοντες
Οι ηλικιωμένοι άνω των 85 ετών αποτέλεσαν σχεδόν το μισό των θυμάτων, ωστόσο η ζέστη επηρέασε και νεότερες ηλικιακές ομάδες, με περίπου 833 ανθρώπους ηλικίας 20 έως 44 ετών να χάνουν τη ζωή τους. Ο Mario Guarino, γιατρός επειγόντων περιστατικών στο νοσοκομείο Ospedale CTO της Νάπολης, ανέφερε αύξηση 15% στις επισκέψεις στα επείγοντα περιστατικά κατά τις θερμότερες εβδομάδες. Ο ίδιος επισήμανε ότι η ζέστη επιδείνωσε προϋπάρχουσες παθήσεις, ενώ η κοινωνική απομόνωση και η φτώχεια λειτούργησαν ως επιβαρυντικοί παράγοντες. Ειδικότερα, το υψηλό κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος αποτρέπει πολλούς πολίτες από τη χρήση κλιματισμού, ακόμη και όταν διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό.
Οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από επιδημιολογικά μοντέλα και τις καταγεγραμμένες θερμοκρασίες του 2026, καλύπτοντας το 40% του ευρωπαϊκού πληθυσμού που κατοικεί στις 854 πόλεις της μελέτης. Ο Malcolm Mistry, επιστήμονας στη London School of Hygiene & Tropical Medicine και συντάκτης της μελέτης, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητικό το ποσοστό των θανάτων που αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή.
Η κλιματική κατάσταση στην Ευρώπη
Η Ευρώπη θερμαίνεται με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης του κλίματος κατέγραψε το θερμότερο καλοκαίρι για τη δυτική Ευρώπη, με την αισθητή θερμοκρασία να ξεπερνά τους 38 βαθμούς Κελσίου για το μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου. Παρά το γεγονός ότι το ψύχος εξακολουθεί να συνδέεται με μεγαλύτερο αριθμό θανάτων συνολικά, οι ερευνητές προβλέπουν ότι οι θάνατοι από τη ζέστη θα υπερκεράσουν σταδιακά τις απώλειες από τις χαμηλές θερμοκρασίες.
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, οι ειδικοί προτείνουν:
- Ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
- Ενίσχυση των συστημάτων υγείας.
- Δημιουργία περισσότερων χώρων πρασίνου στις αστικές περιοχές.
- Καλύτερη πρόσβαση σε συστήματα κλιματισμού.
- Συστηματική μέριμνα για τους ηλικιωμένους και τους ευάλωτους πολίτες, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος που απορρέει από τη μοναξιά.
