Σοβαρά ερωτήματα για το μέλλον του κατασκευαστικού κλάδου και την ικανότητα υλοποίησης έργων θέτει η έρευνα επαγγελματικών ενδιαφερόντων της Orientum, η οποία καταγράφει σημαντική έλλειψη ενδιαφέροντος από τη νέα γενιά για τις τεχνικές ειδικότητες. Από την ανάλυση των απαντήσεων 27.373 μαθητών Λυκείου κατά την περίοδο 2022-2024 προκύπτει ότι οι τεχνικές εργασίες κατατάσσονται μόλις στην 36η θέση των προτιμήσεων, συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον μόλις του 2,52% των ερωτηθέντων.
Χαμηλή απήχηση των τεχνικών επαγγελμάτων στους νέους
Η τάση αυτή αποτυπώνεται και σε άλλους συναφείς τομείς, καθώς οι κατασκευές βρίσκονται στην 31η θέση, τα logistics στην 33η, ο τουρισμός και η φιλοξενία στην 30ή και η μηχανολογία στην 24η. Στον αντίποδα, η επιχειρηματικότητα κυριαρχεί στις προτιμήσεις των μαθητών. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι νέοι δεν επιλέγουν τον κλάδο των κατασκευών, των τεχνικών γραφείων και των ενεργειακών ανακαινίσεων, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα για τη στελέχωση των εργοταξίων και των υποδομών του μέλλοντος.
Το πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού έχει και ευρωπαϊκές διαστάσεις, με το ζήτημα του γηράσκοντος προσωπικού να καθίσταται κεντρικό. Σύμφωνα με έρευνα της Eurofound, έως το 2035 αναμένεται να ανοίξουν περισσότερες από 7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, οι οποίες προκύπτουν τόσο από την ανάγκη αντικατάστασης εργαζομένων που αποχωρούν, όσο και από τις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης.
Η σύνδεση με τη στεγαστική κρίση και τις υποδομές
Η αδυναμία εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού συνδέεται άμεσα με τη στεγαστική κρίση. Η παραγωγή νέων κατοικιών και η ενεργειακή αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος παραμένουν ανέφικτες χωρίς την ύπαρξη αξιόπιστων συνεργείων και τεχνικών, ανεξάρτητα από την ύπαρξη προγραμμάτων επιδότησης ή σχεδιασμού. Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού μετατρέπει σε κενό γράμμα τους διαθέσιμους προϋπολογισμούς και τα έργα που παραμένουν μόνο στα χαρτιά.
Παρά την τεχνολογική πρόοδο, η οποία θα μπορούσε να βελτιώσει τις συνθήκες εργασίας –με την έρευνα European Working Conditions Survey να καταγράφει μείωση όσων σηκώνουν συχνά βαριά φορτία από 48% το 2010 σε 33% το 2024– η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών παραμένει περιορισμένη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συνθήκες εργασίας στον κλάδο, όπως το ασαφές ωράριο, η ελλιπής ασφάλεια και η αβεβαιότητα στις αμοιβές, λειτουργούν αποτρεπτικά για τους νέους.
Προτάσεις για την αναστροφή της τάσης
Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί ουσιαστικές παρεμβάσεις που ξεπερνούν τις επικοινωνιακές καμπάνιες. Προτείνεται η ενίσχυση της αμοιβόμενης μαθητείας, της πρακτικής άσκησης, καθώς και η ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ των ΕΠΑΛ, των σχολείων και των επιχειρήσεων. Οι συνθήκες αυτές κρίνονται απαραίτητες προκειμένου να καταστούν τα τεχνικά επαγγέλματα πιο ελκυστικά και να διασφαλιστεί η υλοποίηση των σύγχρονων υποδομών που έχει ανάγκη η χώρα.
