Η επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο, ο οποίος ανήλθε στο 5,1% από 3,7% τον Αύγουστο, οδηγεί τις αγορές στην εκτίμηση για περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) πριν από το τέλος του έτους. Σύμφωνα με το Inflation Monitor της Τράπεζας της Ελλάδας, η ανοδική πορεία των τιμών επηρεάζει ευρύτερα την ευρωζώνη, όπου ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,8%.
Η πορεία των επιτοκίων και οι προβλέψεις των αγορών
Η ΕΚΤ έχει ήδη προχωρήσει σε δύο αυξήσεις των βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, μία τον Ιούνιο και μία τον Σεπτέμβριο, με το επιτόκιο καταθέσεων να διαμορφώνεται πλέον στο 2,50% από 2%. Οι αναλυτές θεωρούν πολύ πιθανή μία επιπλέον αύξηση 25 μονάδων βάσης τον Δεκέμβριο, ενώ προεξοφλούν δύο ακόμα αυξήσεις έως το τέλος του 2027. Σημειώνεται ότι οι προσδοκίες για το χρονοδιάγραμμα των αυξήσεων έχουν μετατοπιστεί, καθώς πριν από έναν μήνα οι δύο αυξήσεις του 2027 αναμένονταν να ολοκληρωθούν έως τα μέσα του έτους.
Οι παράγοντες πίσω από την άνοδο του πληθωρισμού
Η αύξηση των τιμών δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο ενεργειακό κόστος, καθώς ο τομέας των υπηρεσιών εμφανίζει ιδιαίτερη επιμονή. Ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες σημείωσε άνοδο στο 6,4% τον Σεπτέμβριο από 4,5% τον Αύγουστο, με καθοριστική τη συμβολή των τιμών στην ξενοδοχειακή διαμονή και τα αεροπορικά εισιτήρια, λόγω της ισχυρής τουριστικής ζήτησης. Παράλληλα, η ενεργειακή συνιστώσα επιταχύνθηκε στο 25,4%, αντανακλώντας τις ανατιμήσεις στα καύσιμα, το ηλεκτρικό ρεύμα και το φυσικό αέριο. Ο δομικός πληθωρισμός, από τον οποίο εξαιρούνται η ενέργεια και τα τρόφιμα, ενισχύθηκε στο 4,6%.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η επιτάχυνση αποδίδεται επίσης στην ενέργεια, τις υπηρεσίες και τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου προσέγγισαν τα 100 δολάρια το βαρέλι στις αρχές Οκτωβρίου, επηρεασμένες από τους κινδύνους εφοδιασμού και μεταφοράς στη Μέση Ανατολή.
Προοπτικές για το μέλλον
Οι προβολές του Ευρωσυστήματος, με βάση στοιχεία έως τον Αύγουστο, τοποθετούν τον ελληνικό πληθωρισμό στο 3,5% για το 2026, με σταδιακή αποκλιμάκωση στο 2,7% το 2027 και στο 2,2% το 2028. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην υπόθεση υποχώρησης των διεθνών τιμών ενέργειας. Ωστόσο, οι επίμονες πιέσεις στις υπηρεσίες και οι έμμεσες επιδράσεις από το ενεργειακό κόστος διατηρούν τους κινδύνους ενεργούς. Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ο συνδυασμός των ακριβότερων αγαθών και του υψηλότερου κόστους δανεισμού αναμένεται να διατηρήσει την πίεση, ενώ οι επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των τιμών τους προσεχείς μήνες.
