Στην ετήσια έκθεσή της για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει τη συνεχιζόμενη παρεμπόδιση των ερευνητικών δραστηριοτήτων για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, γνωστό ως Great Sea Interconnector (GSI). Παρά τη βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις από το 2023, η έκθεση αναδεικνύει μια σειρά από ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα, από τις προκλήσεις στο Αιγαίο έως τη στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό.
Εμπόδια στον Great Sea Interconnector
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας, ενταγμένο στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη διασύνδεση της Κύπρου με την Ελλάδα και το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας. Η Κομισιόν επισημαίνει ρητά στο κεφάλαιο για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ότι η Τουρκία συνεχίζει να παρεμποδίζει τις έρευνες που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου.
Παρά τον ρόλο που διαδραματίζει η Τουρκία στην περιφερειακή ηλεκτρική διασυνδεσιμότητα, η Επιτροπή υπογραμμίζει την έλλειψη πλήρους ευθυγράμμισης της χώρας με τον αναθεωρημένο ευρωπαϊκό κανονισμό για τα διευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα (TEN-E).
Ελληνοτουρκικές σχέσεις και τουρκολιβυκό μνημόνιο
Στο πεδίο των διμερών σχέσεων, η έκθεση καταγράφει αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην επανεμφάνιση υπερπτήσεων τουρκικών μαχητικών πάνω από κατοικημένα ελληνικά νησιά, με περιστατικά που καταγράφηκαν έως τον Σεπτέμβριο του 2026.
Η Κομισιόν επαναλαμβάνει τη θέση της για το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο κυρώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων με έδρα τη Βεγγάζη τον Οκτώβριο του 2026. Η ευρωπαϊκή πλευρά υπογραμμίζει ότι η εν λόγω συμφωνία δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας, παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες.
Επιπλέον, η έκθεση καταγράφει τη διατήρηση των τουρκικών αξιώσεων περί αποστρατιωτικοποίησης νησιών, την αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και την ισχύ της απειλής πολέμου (casus belli) του 1995, σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.
Η στάση στο Κυπριακό
Στο ζήτημα του Κυπριακού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και να υποστηρίζει τη λύση δύο κρατών, στάση που έρχεται σε αντίθεση με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Επιπλέον, αναφορά γίνεται στην υπογραφή μνημονίου τον Ιούλιο του 2026 μεταξύ της Τουρκίας και της μη αναγνωρισμένης οντότητας στα κατεχόμενα, το οποίο αφορά την ανάπτυξη υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παρά τον συνεχιζόμενο πολιτικό διάλογο και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οι βασικές διαφορές παραμένουν και καλεί την Τουρκία να αποφύγει ενέργειες που υπονομεύουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και να σεβαστεί την κυριαρχία των κρατών-μελών της ΕΕ.
