Η Ρωσία στρέφεται στη χρήση κέντρων δεδομένων (data centers) του εξωτερικού, μετά το κύμα επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που δέχθηκαν οι κρίσιμες ψηφιακές υποδομές της χώρας. Με διάταγμα που υπέγραψε στις 2 Νοεμβρίου, ο πρόεδρος Vladimir Putin επιτρέπει την προσωρινή αξιοποίηση υπολογιστικών υποδομών εκτός συνόρων, ενώ παράλληλα επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς και κρατική εποπτεία στις εγχώριες ιδιωτικές εγκαταστάσεις.
Δέσμευση δυναμικότητας από ιδιωτικούς παρόχους
Το προεδρικό διάταγμα υποχρεώνει τους ιδιώτες διαχειριστές κέντρων δεδομένων στη Ρωσία να δεσμεύσουν το 10% της διαθέσιμης υπολογιστικής τους δυναμικότητας και των χώρων τους. Οι πόροι αυτοί προορίζονται για την κάλυψη αναγκών του κράτους, προκειμένου να διασφαλίζεται η αδιάλειπτη λειτουργία κρίσιμων πληροφοριακών συστημάτων. Αν και οι υποδομές αυτές θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται για εμπορικές δραστηριότητες, οι πάροχοι υποχρεούνται να τις παραχωρήσουν εντός 24 ωρών από τη στιγμή που θα υποβληθεί σχετικό αίτημα από τις αρχές.
Το ρωσικό Υπουργείο Ψηφιακής Ανάπτυξης ανέλαβε την καταγραφή της συνολικής δυναμικότητας των ιδιωτικών εγκαταστάσεων σε εθνικό επίπεδο. Η διαδικασία δημιουργίας της εφεδρείας πρέπει να ολοκληρωθεί εντός δέκα ημερών από την υπογραφή του διατάγματος.
Αυστηρός έλεγχος για τη χρήση υποδομών του εξωτερικού
Η δυνατότητα χρήσης υπολογιστικών υποδομών εκτός ρωσικών συνόρων δεν θα είναι ανεξέλεγκτη. Κάθε μεταφορά συστημάτων στο εξωτερικό θα απαιτεί προηγούμενη έγκριση από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας (FSB), καθώς και απόφαση από την αρμόδια κυβερνητική υποεπιτροπή. Πρόκειται για μια προσωρινή εναλλακτική λύση που τίθεται υπό στενή κρατική εποπτεία, διαφοροποιώντας την πολιτική ψηφιακής αυτονομίας που εφάρμοζε μέχρι πρότινος η Μόσχα.
Οι επιθέσεις σε Yandex και Sberbank
Τα μέτρα έπονται των επιθέσεων που σημειώθηκαν τον Οκτώβριο σε εγκαταστάσεις μεγάλων ρωσικών τεχνολογικών εταιρειών, όπως η Yandex και η Sberbank. Σύμφωνα με την Yandex, η επίθεση της 7ης προς 8η Οκτωβρίου προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο κέντρο δεδομένων στο Sasovo, οδηγώντας σε πλήρη διακοπή της λειτουργίας του. Στο συγκεκριμένο σημείο φιλοξενούνταν δύο από τους τρεις υπερυπολογιστές της εταιρείας που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Επιπλέον πλήγματα σημειώθηκαν στις 9 Οκτωβρίου στην Kaluga, όπου τέθηκε εκτός λειτουργίας μέρος της υποδομής, ενώ ακολούθησε επίθεση και στην εγκατάσταση του Vladimir. Οι επιθέσεις αυτές επηρέασαν τόσο τις υπηρεσίες της Yandex όσο και ψηφιακές εφαρμογές τρίτων επιχειρήσεων που βασίζονται στις συγκεκριμένες υποδομές.
Αναζήτηση ασφαλέστερων λύσεων
Πέρα από τη στροφή προς το εξωτερικό, οι ρωσικές αρχές εξετάζουν λύσεις για την προστασία των υποδομών εντός της χώρας. Μεταξύ των σεναρίων που συζητούνται είναι η μεταφορά των κέντρων δεδομένων σε υπόγειους χώρους, με αναφορές να εξετάζουν ακόμη και την αξιοποίηση παλαιών ορυχείων. Η κατάσταση αναδεικνύει την ανάδειξη των κέντρων δεδομένων σε κρίσιμους στόχους στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, με την Ουκρανία να έχει ήδη μεταφέρει μέρος των ψηφιακών της υπηρεσιών σε υποδομές υπολογιστικού νέφους του εξωτερικού ως απάντηση σε ρωσικά πλήγματα.
