Σε ισχύ τέθηκε από την 1η Οκτωβρίου 2026 η νέα διαδικασία των Φορολογικών Δεσμευτικών Απαντήσεων (ΦΔΑ), παρέχοντας σε επιχειρήσεις και πολίτες τη δυνατότητα να γνωρίζουν εκ των προτέρων την ερμηνεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για συγκεκριμένες μελλοντικές φορολογικές ή τελωνειακές συναλλαγές. Η σχετική απόφαση του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, καθορίζει το πλαίσιο, τις προϋποθέσεις και τις λεπτομέρειες εφαρμογής του νέου αυτού εργαλείου.
Περιεχόμενο και προϋποθέσεις των ΦΔΑ
Η Φορολογική Δεσμευτική Απάντηση αποτελεί την εκ των προτέρων ερμηνευτική θέση της ΑΑΔΕ για συγκεκριμένα και επαρκώς προσδιορισμένα περιστατικά που αφορούν μελλοντικές πράξεις. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη σαφούς ερμηνευτικού ζητήματος ως προς την εφαρμογή της φορολογικής ή τελωνειακής νομοθεσίας. Το πεδίο εφαρμογής περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή της γενικής διάταξης κατά της φοροαποφυγής και των αντικαταχρηστικών ρητρών των Συμβάσεων Αποφυγής Διπλής Φορολογίας.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ δεν εκδίδει ΦΔΑ για τις εξής περιπτώσεις:
- Θέματα προέγκρισης μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης.
- Ζητήματα εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα.
- Υποθέσεις για τις οποίες εκκρεμεί ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή ένδικο βοήθημα.
- Ζητήματα που αφορούν δεσμευτικές τελωνειακές αποφάσεις.
- Ερωτήματα που ζητούν γενικές οδηγίες χωρίς συγκεκριμένα περιστατικά.
- Αμιγώς υποθετικά ή καταχρηστικά ερωτήματα.
Διαδικασία υποβολής και κόστος
Μέχρι την ολοκλήρωση της ειδικής ψηφιακής εφαρμογής, οι αιτήσεις και τα συνοδευτικά δικαιολογητικά υποβάλλονται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση [email protected]. Για την εξέταση του αιτήματος απαιτείται η καταβολή παραβόλου, το οποίο κυμαίνεται από 10.000 έως 50.000 ευρώ. Το ακριβές ύψος του παραβόλου εξαρτάται από την πολυπλοκότητα των ζητημάτων, τη νομική μορφή του αιτούντος και το τυχόν αίτημα επίσπευσης της διαδικασίας.
Η ΦΔΑ εκδίδεται από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ εντός 150 ημερών από την παραλαβή της πλήρους αίτησης και την καταβολή του παραβόλου. Σε περίπτωση αιτήματος επίσπευσης με την καταβολή προσαυξημένου παραβόλου, η προθεσμία περιορίζεται στις 90 ημέρες. Ο αιτών έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί την πορεία της αίτησής του σε κάθε στάδιο.
Δεσμευτικότητα και ισχύς
Η ΦΔΑ είναι δεσμευτική για τη Φορολογική Διοίκηση έναντι του συγκεκριμένου προσώπου και για τα περιστατικά που εξετάστηκαν. Η δεσμευτικότητα επεκτείνεται και έναντι τρίτων για όμοια περιστατικά που πραγματοποιούνται υπό το ίδιο νομικό πλαίσιο μετά τη δημοσίευση της απάντησης. Αντιθέτως, ο φορολογούμενος δεν υποχρεούται να ακολουθήσει την ερμηνεία της ΑΑΔΕ. Εφόσον όμως επιλέξει να συμμορφωθεί με ισχύουσα ΦΔΑ, η δήλωσή του δεν θεωρείται ανακριβής ή μη υποβληθείσα για τη συγκεκριμένη φορολογική υποχρέωση, παρέχοντάς του τη σχετική προστασία.
Η ισχύς της ΦΔΑ παύει σε περίπτωση μεταβολής των πραγματικών περιστατικών ή της νομοθεσίας, καθώς και σε περίπτωση αντίθετης κρίσης από ανώτατο δικαστήριο. Σημειώνεται ότι η ΦΔΑ δεν υπόκειται σε διοικητική προσφυγή ή ένδικο βοήθημα.
Δημοσιοποίηση
Για λόγους διαφάνειας, οι ΦΔΑ δημοσιεύονται ανωνυμοποιημένες στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ εντός 60 ημερών από την κοινοποίησή τους. Ο αιτών μπορεί να ζητήσει την προστασία επιχειρηματικών ή εμπορικών μυστικών, ενώ σε περιπτώσεις κινδύνου αποκάλυψης σχεδιαζόμενης συναλλαγής, η δημοσίευση μπορεί να αναβληθεί έως και 12 μήνες μετά από αιτιολογημένο αίτημα.
