Σημαντική μείωση στο κενό συμμόρφωσης του ΦΠΑ στην Ελλάδα, από το 24% το 2019 στο 11,4% το 2023, παρουσίασε ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), Γιώργος Πιτσιλής. Τα στοιχεία αναλύθηκαν κατά τη διάρκεια διεθνούς εργαστηρίου με θέμα τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις, το οποίο συνδιοργάνωσαν η κυβέρνηση του Πακιστάν και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στο Ισλαμαμπάντ στις 20 και 21 Οκτωβρίου.
Τα αποτελέσματα της ψηφιοποίησης και των ελέγχων
Το κενό ΦΠΑ αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ των εσόδων που θα μπορούσε να εισπράξει το Δημόσιο και των ποσών που τελικά εισπράττονται, μια απόκλιση που αποδίδεται στη φοροδιαφυγή, τις παραλείψεις και τις αδυναμίες είσπραξης. Η μείωση κατά 12,6 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε μία τετραετία αποδίδεται, σύμφωνα με τον κ. Πιτσιλή, στην επέκταση των ψηφιακών ελέγχων και στον εκσυγχρονισμό της φορολογικής διοίκησης.
Στην παρουσίασή του, ο διοικητής της ΑΑΔΕ ανέδειξε ως βασικά εργαλεία της στρατηγικής αυτής:
- Την πλατφόρμα myDATA.
- Τη διασύνδεση των ταμειακών συστημάτων με τα POS.
- Το ψηφιακό δελτίο αποστολής, το οποίο επιτρέπει την παρακολούθηση της διακίνησης αγαθών σε πραγματικό χρόνο.
Επιπλέον, ο κ. Πιτσιλής αναφέρθηκε στην αυτοματοποίηση των επιστροφών ΦΠΑ και στην εφαρμογή συστημάτων ανάλυσης κινδύνου. Στόχος των παρεμβάσεων είναι η ταχύτερη εξυπηρέτηση των φορολογουμένων που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους και η διενέργεια στοχευμένων ελέγχων, ενισχύοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους και πολιτών.
Τα στοιχεία για το 2023
Παρά τη βελτίωση που έχει σημειωθεί, οι απώλειες παραμένουν σημαντικές. Με βάση τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κενό ΦΠΑ για το 2023 εκτιμήθηκε στα 2,53 δισ. ευρώ, ενώ οι πραγματικές εισπράξεις ανήλθαν σε περίπου 19,76 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το ποσοστό του 11,4% κατατάσσει την Ελλάδα στην 20ή θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραμένοντας υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που διαμορφώνεται στο 9,5%.
Η σημασία της θεσμικής ανεξαρτησίας
Στο πλαίσιο της συζήτησης, ο διοικητής της ΑΑΔΕ αναφέρθηκε στη θεσμική μεταρρύθμιση του 2017, που οδήγησε στην ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Τόνισε ότι η επιτυχία μιας σύγχρονης φορολογικής διοίκησης δεν πρέπει να κρίνεται μόνο από το ύψος των δημόσιων εσόδων, αλλά και από παραμέτρους όπως η ταχύτητα επιστροφής φόρων, η αποτελεσματική επίλυση φορολογικών διαφορών και ο περιορισμός της γραφειοκρατίας.
Στο εργαστήριο συμμετείχαν επίσης ο επικεφαλής της φορολογικής αρχής του Πακιστάν, Rashid Mahmood Langrial, ο οποίος συντόνισε τη συζήτηση, καθώς και εκπρόσωποι του ΔΝΤ και ειδικοί σε ζητήματα φορολογικής πολιτικής.