Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο της συνεδρίασης του ECOFIN στις Βρυξέλλες, με στόχο την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας για την αναθεώρηση της φορολογίας στα τσιγάρα, τον καπνό και τα νέα προϊόντα νικοτίνης. Η συζήτηση βασίζεται σε συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία επιδιώκει την επικαιροποίηση των υφιστάμενων κανόνων και τον περιορισμό των αποκλίσεων στη φορολόγηση μεταξύ των κρατών-μελών.
Σταδιακή αύξηση φόρων στα τσιγάρα
Σύμφωνα με το συμβιβαστικό σχέδιο, προτείνεται η σταδιακή αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα συμβατικά τσιγάρα. Συγκεκριμένα, ο ελάχιστος φόρος ανά 1.000 τσιγάρα διαμορφώνεται ως εξής:
- 140 ευρώ από τον Ιούλιο του 2028.
- 170 ευρώ από το 2030.
- 200 ευρώ από το 2032.
Για την Ελλάδα, καθώς και για εννέα ακόμη κράτη-μέλη, όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Κύπρος, προβλέπεται η δυνατότητα πρόσθετης μεταβατικής περιόδου έως την 1η Ιανουαρίου 2036. Σημειώνεται ότι οι προτεινόμενοι ελάχιστοι κοινοτικοί συντελεστές δεν οδηγούν αυτόματα σε αντίστοιχη αύξηση της λιανικής τιμής των πακέτων.
Επέκταση φορολογίας σε ηλεκτρονικά τσιγάρα και νικοτίνη
Το προτεινόμενο πλαίσιο επεκτείνεται σε προϊόντα που έως σήμερα δεν καλύπτονταν από ενιαία ευρωπαϊκή φορολογία. Για τα υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων, σχεδιάζεται η εισαγωγή ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης, οι οποίοι θα αφορούν και προϊόντα χωρίς νικοτίνη.
Παράλληλα, παραμένει υπό διαπραγμάτευση το καθεστώς για τα σακουλάκια νικοτίνης. Η ιρλανδική προεδρία έχει προτείνει ελάχιστο φόρο 10% επί της λιανικής τιμής ή 30 ευρώ ανά κιλό από το 2028, με προοπτική αύξησης στο 50% ή 50 ευρώ ανά κιλό έως το 2032. Το ζήτημα αυτό αναμένεται να επιλυθεί σε επίπεδο υπουργών, βάσει προπαρασκευαστικού σημειώματος του Συμβουλίου της ΕΕ.
Διασυνοριακές αγορές και έλεγχος διακίνησης
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται αλλαγές στους κανόνες για τη μεταφορά καπνικών προϊόντων από ιδιώτες μεταξύ χωρών της ΕΕ. Εξετάζεται η μείωση της ενδεικτικής ποσότητας για προσωπική κατανάλωση από τα 800 στα 200 τσιγάρα. Η υπέρβαση του συγκεκριμένου ορίου δεν θα συνεπάγεται αυτόματα κυρώσεις, καθώς θα αξιολογούνται πρόσθετα στοιχεία για τον χαρακτήρα της αγοράς. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ενισχυμένη παρακολούθηση της διακίνησης ακατέργαστου καπνού για την καταπολέμηση της παράνομης παραγωγής και εμπορίας.
Η επίτευξη γενικής προσέγγισης μεταξύ των 27 κρατών-μελών απαιτεί ομοφωνία. Ακόμη και σε περίπτωση συμφωνίας, θα ακολουθήσουν τα προβλεπόμενα νομοθετικά βήματα πριν από την εφαρμογή των νέων κανόνων.