Ένα σημαντικό έργο για την προστασία του Κάστρου της Μεθώνης δρομολογεί το Υπουργείο Πολιτισμού, με στόχο την αναχαίτιση της έντονης κυματικής δράσης που απειλεί το δυτικό επιθαλάσσιο τείχος του μνημείου. Το έργο, προϋπολογισμού 1,7 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού και αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των σοβαρών φθορών που έχουν υποστεί οι ιστορικές οχυρώσεις.
Τεχνικά χαρακτηριστικά της παρέμβασης
Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η κατασκευή ενός υποθαλάσσιου υφάλου-κυματοθραύστη, ο οποίος θα εκτείνεται σε μήκος περίπου 485 μέτρων. Η δομή θα τοποθετηθεί εξ ολοκλήρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, ώστε να ανακόπτει την ενέργεια των κυμάτων πριν αυτά προσβάλλουν τα τείχη, χωρίς παράλληλα να αλλοιώνεται η φυσιογνωμία και ο επιθαλάσσιος χαρακτήρας του Κάστρου. Η προστατευόμενη παράκτια ζώνη καλύπτει μήκος περίπου 450 μέτρων, περιλαμβάνοντας το τμήμα των τειχών μεταξύ του βορειότερου και του νοτιότερου πύργου.
Σύμφωνα με την ακτομηχανική μελέτη, η επιλογή της υποθαλάσσιας κατασκευής κρίθηκε απαραίτητη για την αποφυγή εκσκαφών στην άμεση θαλάσσια περίμετρο, οι οποίες θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω τη στατική επάρκεια της λιθοδομής. Το έργο στοχεύει στην ανάσχεση της διάβρωσης, της αποσάθρωσης και των ρηγματώσεων που έχουν προκύψει στο τείχος του 13ου αιώνα.
Οι αιτίες των φθορών στο μνημείο
Το δυτικό επιθαλάσσιο τείχος της Μεθώνης παρουσιάζει εκτεταμένες ζημιές, όπως αποδιοργάνωση του πυρήνα της λιθοδομής και καταρρεύσεις τμημάτων. Στο τείχος έχουν καταγραφεί πέντε μεγάλοι κρατήρες, ορισμένοι εκ των οποίων αποδίδονται σε βομβαρδισμούς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ άλλοι είναι αποτέλεσμα της συνδυαστικής δράσης έντονων βροχοπτώσεων και κυματισμού. Νέες βλάβες, με αποκολλήσεις λίθων, σημειώθηκαν στις αρχές του 2021, γεγονός που κατέστησε επιτακτική τη λήψη μέτρων στερέωσης.
Περιβαλλοντική μέριμνα και προστασία Natura 2000
Η υλοποίηση του έργου λαμβάνει χώρα εντός προστατευόμενης περιοχής του δικτύου Natura 2000, στο Στενό της Μεθώνης. Στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής μελέτης, προβλέπεται η χωροθέτηση των έργων με τέτοιο τρόπο ώστε να μην επηρεαστούν τα λιβάδια του προστατευόμενου είδους Posidonia oceanica που εντοπίζονται στον θαλάσσιο πυθμένα. Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός είναι πλήρως εναρμονισμένος με τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις της περιοχής.
Διαδικαστικό πλαίσιο και επόμενα βήματα
Οι μελέτες ωρίμανσης για το δυτικό και ανατολικό τείχος, καθώς και για την Ακρόπολη και το Μπούρτζι, εκπονήθηκαν στο πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης του 2021 μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Πύλου–Νέστορος. Η χρηματοδότηση των μελετών προήλθε από την Περιφέρεια Πελοποννήσου (2021-2027), ενώ φορέας υλοποίησης του έργου είναι η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων. Η έγκριση των μελετών ανοίγει πλέον τον δρόμο για την έναρξη των επεμβάσεων που αποσκοπούν στη μακροχρόνια θωράκιση του μνημείου.
