Στα 51,5 δισ. ευρώ ανέρχεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών υποδομών μεταφορών κατά την περίοδο 2028–2034. Το ποσό αυτό προορίζεται για τον μηχανισμό Connecting Europe Facility, με στόχο την ολοκλήρωση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και την άρση των διασυνοριακών εμποδίων που καθυστερούν τις μετακινήσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εστίαση στη στρατιωτική κινητικότητα και το δίκτυο TEN-T
Από το συνολικό προτεινόμενο κονδύλι, τα 17,5 δισ. ευρώ κατευθύνονται ειδικά στη στρατιωτική κινητικότητα. Η κατηγορία αυτή αφορά την προσαρμογή των υφιστάμενων υποδομών, ώστε να εξυπηρετούν παράλληλα πολιτικές και στρατιωτικές ανάγκες. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την ενίσχυση γεφυρών, τη διεύρυνση σηράγγων και την αναβάθμιση λιμανιών και αεροδρομίων. Στις συζητήσεις για το συγκεκριμένο ζήτημα συμμετείχαν ο Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Andrius Kubilius, ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberts Zīle και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Νίκος Δένδιας.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια των Connecting Europe Days 2026 στις Βρυξέλλες, διοργάνωση την οποία φιλοξένησε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, με την παρουσία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen. Σύμφωνα με τον κ. Τζιτζικώστα, από το 2014 ο μηχανισμός Connecting Europe Facility έχει χρηματοδοτήσει περίπου 1.850 έργα με περισσότερα από 46 δισ. ευρώ, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις που υπερβαίνουν τα 91 δισ. ευρώ.
Στρατηγικές συνδέσεις και διασυνοριακή συνεργασία
Κεντρικός στόχος παραμένει η ολοκλήρωση των στρατηγικών συνδέσεων του βασικού ευρωπαϊκού δικτύου έως το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον οδικό και σιδηροδρομικό άξονα Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας, ο οποίος ενισχύει τις συνδέσεις μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας. Για τον σκοπό αυτό, υπεγράφη νέο σχέδιο δράσης για τη διασυνοριακή συνεργασία των τριών χωρών.
Παράλληλα, οι 11 Ευρωπαίοι Συντονιστές του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών παρουσίασαν τα σχέδια εργασίας για τους εννέα μεγάλους ευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών και τις δύο οριζόντιες προτεραιότητες του δικτύου, με σκοπό την αντιμετώπιση ελλείψεων στις διασυνοριακές συνδέσεις και την προώθηση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας (ERTMS).
Αερομεταφορές και ηλεκτροκίνηση
Στον τομέα των αερομεταφορών, ο Απόστολος Τζιτζικώστας υπογράμμισε ότι η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά οδήγησε σε υπερτριπλασιασμό των απευθείας δρομολογίων εντός της ΕΕ και σε μείωση των τιμών των εισιτηρίων κατά περίπου 60%. Ο τομέας στηρίζει άμεσα περίπου 2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και περισσότερες από 7.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και στην αντιμετώπιση των περιορισμών στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.
Αντίστοιχα, για την ηλεκτροκίνηση, δόθηκε έμφαση στην ανάπτυξη δικτύων φόρτισης, ειδικά για βαρέα ηλεκτρικά οχήματα. Ο Επίτροπος τόνισε την ανάγκη για ενίσχυση των κινήτρων προς τους οδηγούς και στενότερη συνεργασία μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κρατών-μελών και βιομηχανίας για την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων μετά το 2028.
Ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού προειδοποίησε ότι ενδεχόμενες περικοπές στους προτεινόμενους πόρους θα μπορούσαν να επηρεάσουν έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη ή έχουν φτάσει σε στάδιο ωρίμανσης.
