Σε μια περίοδο κατά την οποία η αμυντική θωράκιση της Ευρώπης αποτελεί κεντρικό ζήτημα της πολιτικής ατζέντας, ο επικεφαλής της MBDA, Έρικ Μπερανζέρ, διατυπώνει έντονες επικρίσεις προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκεται η συνεχιζόμενη προτίμηση των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αμερικανικά οπλικά συστήματα, μια επιλογή που, σύμφωνα με τον ίδιο, υπονομεύει τις προσπάθειες για την επίτευξη ουσιαστικής αμυντικής αυτονομίας της ηπείρου.
Η εξάρτηση από τις ΗΠΑ ως τροχοπέδη
Ο Έρικ Μπερανζέρ επισημαίνει ότι η τάση των ευρωπαϊκών κρατών να στρέφονται προς την αγορά αμερικανικού στρατιωτικού υλικού δημιουργεί μια κατάσταση «Ευρώπης δύο ταχυτήτων». Ενώ η ΕΕ διακηρύσσει την ανάγκη για ενίσχυση της δικής της αμυντικής βιομηχανίας και τη μείωση της εξάρτησης από τρίτες δυνάμεις, η πρακτική εφαρμογή των εξοπλιστικών προγραμμάτων δείχνει μια διαφορετική πραγματικότητα. Οι αιχμές του επικεφαλής της MBDA εστιάζουν στο γεγονός ότι οι διακρατικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ συχνά προηγούνται των ευρωπαϊκών συνεργασιών, γεγονός που εμποδίζει την ανάπτυξη μιας ενιαίας και ισχυρής ευρωπαϊκής αμυντικής βάσης.
Σύμφωνα με την ανάλυση που προκύπτει από τις θέσεις της MBDA, η εξάρτηση από την αμερικανική τεχνολογία δεν περιορίζεται μόνο στην προμήθεια των συστημάτων, αλλά επεκτείνεται και στη μακροπρόθεσμη υποστήριξη, τη συντήρηση και την αναβάθμιση του εξοπλισμού. Αυτό το μοντέλο, κατά τον Μπερανζέρ, καθηλώνει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, καθώς στερεί από τις ευρωπαϊκές εταιρείες τα απαραίτητα κεφάλαια και τις παραγγελίες που θα επέτρεπαν την κλιμάκωση της παραγωγής και την τεχνολογική εξέλιξη.
Οι επιπτώσεις στην αμυντική στρατηγική
Η στρατηγική αυτονομία, ένας όρος που χρησιμοποιείται συχνά από τους ευρωπαίους αξιωματούχους, εμφανίζεται να κλονίζεται από τις επιλογές των εθνικών κυβερνήσεων. Ο Έρικ Μπερανζέρ υπογραμμίζει πως η έλλειψη συντονισμού και η έλλειψη εμπιστοσύνης στις εγχώριες δυνατότητες οδηγούν σε κατακερματισμό της αγοράς. Οι ευρωπαϊκές χώρες, επιδιώκοντας άμεσες λύσεις για την κάλυψη των αναγκών τους, επιλέγουν έτοιμες λύσεις από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, παρακάμπτοντας τις ευρωπαϊκές προτάσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την εσωτερική συνοχή.
Το ζήτημα που θέτει ο επικεφαλής της MBDA δεν είναι μόνο οικονομικό ή βιομηχανικό, αλλά πρωτίστως γεωπολιτικό. Η διατήρηση της αμυντικής ισχύος στα χέρια ευρωπαϊκών βιομηχανιών θεωρείται από τον ίδιο απαραίτητη προϋπόθεση για την ικανότητα της Ευρώπης να διαμορφώνει την εξωτερική της πολιτική χωρίς να εξαρτάται από τις αποφάσεις ή τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον. Η συνεχής διοχέτευση των αμυντικών κονδυλίων σε αμερικανικά προγράμματα θεωρείται, κατά την εκτίμησή του, ως μια χαμένη ευκαιρία για την οικοδόμηση ενός αυτόνομου πυλώνα ασφαλείας.
Προκλήσεις για το μέλλον
Η κριτική του Έρικ Μπερανζέρ αναδεικνύει το χάσμα που χωρίζει τις πολιτικές διακηρύξεις περί ευρωπαϊκής κυριαρχίας από την πραγματική αγοραστική συμπεριφορά των κρατών. Ενώ η ανάγκη για επενδύσεις στην άμυνα είναι επιτακτική λόγω του τρέχοντος γεωπολιτικού περιβάλλοντος, η κατεύθυνση των πόρων αυτών παραμένει το κύριο σημείο τριβής. Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, σύμφωνα με τα λεγόμενα του επικεφαλής της MBDA, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο της περιθωριοποίησης, εάν δεν υπάρξει μια ριζική αλλαγή στη στάση των κυβερνήσεων, οι οποίες καλούνται να αποφασίσουν αν θα στηρίξουν έμπρακτα την αμυντική αυτονομία ή αν θα συνεχίσουν να βασίζονται στην αμερικανική προστασία και τεχνολογία.
