Ένας στους τρεις εργαζόμενους στην Ελλάδα (33%) δηλώνει ότι δυσκολεύεται να συνδυάσει την επαγγελματική του δραστηριότητα με τις υποχρεώσεις φροντίδας παιδιών ή εξαρτώμενων ενηλίκων. Τα στοιχεία προκύπτουν από ειδική έρευνα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για τον συνδυασμό οικογενειακής ζωής και εργασίας, η οποία διενεργήθηκε το 2025 σε άτομα ηλικίας 18 έως 74 ετών.
Οι προκλήσεις της καθημερινότητας
Η αδυναμία ισορροπίας μεταξύ εργασίας και οικογένειας επηρεάζει εντονότερα τις γυναίκες, με το ποσοστό δυσκολίας να διαμορφώνεται στο 35,4%. Παράλληλα, η ηλικιακή ομάδα 35 έως 44 ετών καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό δυσκολίας, φτάνοντας το 37,5%, καθώς σε αυτό το στάδιο οι επαγγελματικές απαιτήσεις συμπίπτουν συχνά με την κορύφωση των οικογενειακών υποχρεώσεων.
Ως κύριος παράγοντας που προκαλεί τη σύγκρουση αυτή αναφέρονται οι πολλές ώρες εργασίας (34,9%), ενώ ακολουθούν οι απαιτητικές ή εξαντλητικές θέσεις εργασίας (27%), τα απρόβλεπτα προγράμματα (13%) και ο χρόνος μετακίνησης προς την εργασία (12,9%).
Χρήση υπηρεσιών φροντίδας
Η έρευνα αποκαλύπτει ότι το 67,9% των ατόμων που έχουν την ευθύνη φροντίδας παιδιών κάτω των 15 ετών δεν χρησιμοποιεί καμία οργανωμένη υπηρεσία, όπως παιδικούς σταθμούς ή ολοήμερα σχολεία. Αντίθετα, μόλις το 25,5% αξιοποιεί τέτοιες υπηρεσίες για όλα τα παιδιά του.
Οι λόγοι για τη μη χρήση υπηρεσιών φροντίδας ποικίλλουν: το 47,6% των ερωτηθέντων προτιμά την προσωπική φροντίδα από τους ίδιους ή τον σύντροφό τους, ενώ το 19,4% βασίζεται σε υποστήριξη από το συγγενικό ή φιλικό περιβάλλον. Το 18,1% αναφέρει ότι τα παιδιά μπορούν να φροντίσουν μόνα τους τον εαυτό τους. Το οικονομικό κόστος αναφέρεται ως το βασικό εμπόδιο από το 5,6% των ερωτηθέντων, ενώ η έλλειψη διαθέσιμων υπηρεσιών αφορά το 3%.
Ανισότητες στις οικογενειακές άδειες
Σημαντικές διαφορές εντοπίζονται στη χρήση οικογενειακών αδειών (μητρότητας, πατρότητας ή γονικής), με το 59,9% των εργαζομένων ή πρώην εργαζομένων που έχουν αναθρέψει παιδιά να δηλώνει ότι δεν έχει κάνει ποτέ χρήση τέτοιας άδειας. Μόλις το 38,1% αναφέρει ότι έχει λάβει κάποια μορφή άδειας.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το χάσμα μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα:
- Στον δημόσιο τομέα, το 80,9% των εργαζομένων έχει κάνει χρήση οικογενειακής άδειας.
- Στον ιδιωτικό τομέα, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 27,4%.
Στο σύνολο του πληθυσμού 18-74 ετών, το 29,8% δηλώνει ότι έχει υποχρεώσεις φροντίδας. Η επιβάρυνση αυτή αφορά το 31,9% των γυναικών έναντι 27,6% των ανδρών, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 35-44 ετών το ποσοστό όσων αναλαμβάνουν υποχρεώσεις φροντίδας φτάνει το 65,7%.
