Ως κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας αντιμετωπίζουν οι επιστήμονες τη λεγόμενη «ανδρόσφαιρα» (manosphere), το ψηφιακό οικοσύστημα που μετατρέπει την ανδρική ανασφάλεια και τον μισογυνισμό σε επικερδή επιχειρηματική δραστηριότητα. Σε άρθρο τους στο ιατρικό περιοδικό The Lancet, οι καθηγητές Sarah J. Hawkes και Kent Buse υποστηρίζουν ότι το φαινόμενο απαιτεί μια συντονισμένη αντιμετώπιση, ανάλογη με εκείνη που εφαρμόζεται για άλλους εμπορικούς κινδύνους, όπως το κάπνισμα.
Επιχειρηματικό μοντέλο η ψηφιακή οργή
Οι ερευνητές περιγράφουν τη manosphere ως ένα ετερογενές δίκτυο διαδικτυακών κοινοτήτων και εμπορικών δραστηριοτήτων, όπου η αρρενωπότητα συνδέεται άρρηκτα με τον μισογυνισμό και την αίσθηση της ανδρικής θυματοποίησης. Στο συγκεκριμένο ψηφιακό περιβάλλον, προσωπικότητες όπως ο Andrew Tate και influencers όπως ο Clavicular έχουν αποκτήσει σημαντική προβολή. Κοινός παρονομαστής αυτών των ομάδων είναι η απόδοση των προβλημάτων των ανδρών στον φεμινισμό, παραγνωρίζοντας διαρθρωτικούς παράγοντες όπως η οικονομική ανασφάλεια και οι κοινωνικές ανισότητες.
Ο Kent Buse, καθηγητής πολιτικής υγείας στο Monash University Malaysia, χαρακτηρίζει τη manosphere όχι ως περιθωριακό φαινόμενο, αλλά ως ένα ολοκληρωμένο επιχειρηματικό μοντέλο. Η οικονομική επιτυχία του συστήματος βασίζεται στην καλλιέργεια της δυσαρέσκειας, την οποία οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν, ανταμείβοντας το πιο ακραίο περιεχόμενο. Το οικοσύστημα αυτό περιλαμβάνει περιεχόμενο επί πληρωμή, επενδυτικές προτάσεις, καθώς και προώθηση μη ελεγχόμενων συμπληρωμάτων ή ορμονικών προϊόντων.
Επιπτώσεις στην ψυχική υγεία
Σύμφωνα με το άρθρο, η εξάπλωση αυτών των αντιλήψεων συνδέεται άμεσα με κινδύνους για την ψυχική υγεία των νέων, προβλήματα αυτοεικόνας και αποθάρρυνση από την αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης. Παράλληλα, παρατηρείται κανονικοποίηση εχθρικών συμπεριφορών απέναντι στις γυναίκες, τα κορίτσια και άτομα διαφορετικών ταυτοτήτων φύλου. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μοναξιά, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η αβεβαιότητα για το επαγγελματικό μέλλον καθιστούν τους νέους άνδρες ευάλωτους, καθώς οι διαδικτυακές κοινότητες τους προσφέρουν μια απλουστευτική αίσθηση ταυτότητας και συμμετοχής.
Προτάσεις για δημόσια παρέμβαση
Η Sarah Hawkes, καθηγήτρια στο University College London και συνιδρύτρια της δεξαμενής σκέψης Global 50/50, τονίζει ότι μια πολιτική που εστιάζει αποκλειστικά στη διαγραφή αναρτήσεων είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Αντίθετα, οι συγγραφείς προτείνουν έξι βασικές προτεραιότητες για την αντιμετώπιση του φαινομένου:
- Αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών μέσω της επανένταξης στην εκπαίδευση και της βελτίωσης των επαγγελματικών προοπτικών.
- Στενότερη συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών υγείας, εκπαιδευτικών φορέων και κοινωνικών δομών.
- Προώθηση υγιών προτύπων αρρενωπότητας χωρίς την παρουσίαση των ανδρών ως εγγενώς προβληματικών.
- Αυστηρότερη εποπτεία των ψηφιακών πλατφορμών με παρεμβάσεις στους μηχανισμούς προώθησης περιεχομένου.
- Συστηματική παρακολούθηση του ψηφιακού περιβάλλοντος και αξιολόγηση των παρεμβάσεων.
- Αντιμετώπιση των βαθύτερων κοινωνικών προκαταλήψεων που συντηρούν τον μισογυνισμό.
Η προσέγγιση των ερευνητών υπογραμμίζει ότι η ρύθμιση πρέπει να επικεντρώνεται στις πλατφόρμες και στις εμπορικές δομές που ενισχύουν το επιβλαβές περιεχόμενο, αναγνωρίζοντας ότι οι ανάγκες των νέων για κοινωνική αποδοχή είναι πραγματικές και χρήζουν ουσιαστικής υποστήριξης.
