Διαδικασία επί παραβάσει κινεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της Ελλάδας, αποστέλλοντας προειδοποιητική επιστολή σχετικά με τη μη συμμόρφωση της χώρας με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών (EUDR). Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει εκπληρώσει την υποχρέωσή της να ορίσει τις αρμόδιες εθνικές αρχές για την εφαρμογή και την επιβολή του κανονισμού ή/και να τις κοινοποιήσει στα ευρωπαϊκά όργανα, παρά το γεγονός ότι η σχετική προθεσμία είχε παρέλθει στις 30 Δεκεμβρίου 2023.
Το αντικείμενο του κανονισμού EUDR
Η υπόθεση αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115, ο οποίος αποσκοπεί στον περιορισμό της αποψίλωσης των δασών που συνδέεται με προϊόντα τα οποία διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά. Ο κανονισμός στοχεύει στη διασφάλιση ότι βασικά προϊόντα, είτε προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση είτε από τρίτες χώρες, δεν συνδέονται με την καταστροφή ή την υποβάθμιση των δασικών οικοσυστημάτων.
Το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού καλύπτει συγκεκριμένες πρώτες ύλες, όπως το ξύλο, ο καφές, το κακάο, η σόγια, το φοινικέλαιο, το καουτσούκ και τα βοοειδή, καθώς και προϊόντα που παράγονται από αυτές. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές, τις οποίες η Ελλάδα δεν έχει ακόμα ορίσει, θα έχουν την ευθύνη να διενεργούν ελέγχους σε επιχειρήσεις και εμπόρους, προκειμένου να διαπιστώνουν τη συμμόρφωσή τους με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Στις περιπτώσεις που εντοπίζονται παραβάσεις, οι αρχές αυτές θα έχουν τη δυνατότητα να διατάσσουν διορθωτικά μέτρα ή να επιβάλλουν κυρώσεις.
Η κατάσταση στην Ευρώπη και τα επόμενα βήματα
Η Ελλάδα δεν αποτελεί τη μοναδική χώρα που αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη διαδικασία, καθώς αντίστοιχες προειδοποιητικές επιστολές απεστάλησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη Βουλγαρία, τη Μάλτα και την Πολωνία. Ειδικότερα, η Μάλτα και η Πολωνία παρουσιάζουν τις ίδιες ελλείψεις με την Ελλάδα όσον αφορά τον ορισμό και την κοινοποίηση των αρμόδιων αρχών, ενώ η Βουλγαρία έχει προχωρήσει στον ορισμό αρχών για όλες τις πρώτες ύλες, πλην του καουτσούκ.
Η Ελλάδα έχει πλέον στη διάθεσή της δύο μήνες για να απαντήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την αντιμετώπιση των ελλείψεων. Σε περίπτωση που η απάντηση δεν κριθεί ικανοποιητική, η Κομισιόν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, αποστέλλοντας αιτιολογημένη γνώμη. Πρόκειται για το αρχικό στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει, το οποίο δεν περιλαμβάνει επιβολή προστίμου ή παραπομπή της χώρας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σημειώνεται ότι ο κανονισμός EUDR προβλέπεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή στις 30 Δεκεμβρίου 2026 για τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις η ημερομηνία εφαρμογής έχει οριστεί για τις 30 Ιουνίου 2027.