Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κλιμακώνει τη διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας, θέτοντας προθεσμία δύο μηνών για την πλήρη ενσωμάτωση της αναδιατυπωμένης ευρωπαϊκής οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση στο εθνικό δίκαιο. Η χώρα μας, μαζί με την Ιταλία, την Ισπανία και τη Μάλτα, έλαβε αιτιολογημένη γνώμη από τις Βρυξέλλες, καθώς κρίθηκε ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί έως τώρα παραμένουν ελλιπή.
Το πλαίσιο της ευρωπαϊκής οδηγίας
Η υπόθεση αφορά την Οδηγία (ΕΕ) 2023/1791, η οποία υιοθετήθηκε το 2023 και αντικατέστησε την παλαιότερη Οδηγία 2012/27/ΕΕ. Η εν λόγω οδηγία θέτει πιο αυστηρούς κανόνες για την εξοικονόμηση ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με δεσμευτικό στόχο για μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας κατά τουλάχιστον 11,7% έως το 2030, σε σύγκριση με τις προβλέψεις του 2020. Αυτό αντιστοιχεί σε ανώτατη κατανάλωση 763 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου πετρελαίου (Mtoe) έως το 2030.
Οι βασικοί πυλώνες της οδηγίας περιλαμβάνουν:
- Νέους στόχους για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.
- Ειδικά μέτρα για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας.
- Υποχρεώσεις για τις δημόσιες αρχές όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.
- Συγκεκριμένους στόχους ανακαίνισης για κτίρια που ανήκουν σε δημόσιους φορείς.
- Την εφαρμογή της αρχής «πρώτα η ενεργειακή απόδοση» σε όλες τις σημαντικές επενδυτικές και πολιτικές αποφάσεις.
Η πορεία της διαδικασίας
Η διαδικασία επί παραβάσει ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2025, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές σε 26 κράτη μέλη λόγω μη πλήρους μεταφοράς της οδηγίας. Παρά τις εξηγήσεις και τα μέτρα που κοινοποίησαν οι ελληνικές αρχές, η Επιτροπή κατέληξε ότι η ενσωμάτωση δεν έχει ολοκληρωθεί, προχωρώντας στο στάδιο της αιτιολογημένης γνώμης με τον κωδικό υπόθεσης INFR(2025)0315.
Η προθεσμία που δόθηκε στην Ελλάδα είναι δίμηνη. Εάν η απάντηση της χώρας δεν κριθεί ικανοποιητική ή αν δεν καλυφθούν οι εκκρεμότητες που έχουν εντοπιστεί, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει το δικαίωμα να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων κατά της Ελλάδας.