Η Τουρκία προχώρησε στη διακοπή των εισαγωγών φυσικού αερίου από το Τουρκμενιστάν μέσω του Ιράν, εξαιτίας των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τις ΗΠΑ και της κλιμάκωσης της έντασης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Την εξέλιξη επιβεβαίωσε ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας, Alparslan Bayraktar, εξηγώντας τους λόγους που εμπόδισαν τη συνέχιση του εγχειρήματος.
Η παρέμβαση της OFAC
Ο Alparslan Bayraktar ανέφερε ότι η εμπλοκή της αμερικανικής Υπηρεσίας Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) κατέστησε αδύνατη την επανέναρξη των εισαγωγών. Σύμφωνα με τον υπουργό, παρόλο που η τουρκική πλευρά δεν προέβαινε σε απευθείας πληρωμές προς το Ιράν, η κατάσταση που διαμορφώθηκε από την κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ επηρέασε άμεσα τις ροές προς τον νότο, οδηγώντας στον τερματισμό τους.
Οι εισαγωγές τουρκμενικού αερίου είχαν ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2025, στο πλαίσιο συμφωνίας για την προμήθεια 1,3 δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων ετησίως. Η ροή του καυσίμου διεκόπη αρχικά τον Οκτώβριο του 2025, λόγω διαφωνιών που αφορούσαν τις ποσότητες και τις τιμές, προτού η κατάσταση περιπλακεί περαιτέρω από τις αμερικανικές κυρώσεις.
Προοπτικές για τον αγωγό TANAP και το ενεργειακό μέλλον
Παρά τις τρέχουσες δυσκολίες, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας επισήμανε ότι ο αγωγός TANAP (Trans Anatolian Natural Gas Pipeline) διαθέτει επαρκή ελεύθερη δυναμικότητα, η οποία θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τουρκία να διπλασιάσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Ο Bayraktar σημείωσε ότι, ενώ τα αποθέματα του Αζερμπαϊτζάν παρουσιάζουν σταδιακή μείωση, το Τουρκμενιστάν διαθέτει άφθονα αποθέματα που θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες τόσο της Τουρκίας όσο και της Ευρώπης.
Ωστόσο, η αξιοποίηση του τουρκμενικού αερίου παραμένει μια σύνθετη διαδικασία. Η κατασκευή αγωγού που θα συνδέει απευθείας το Τουρκμενιστάν με το Αζερμπαϊτζάν συναντά εμπόδια, καθώς υπάρχουν τεχνικές δυσκολίες και διαφωνίες σχετικά με τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών στην Κασπία Θάλασσα.
Παράλληλα, εκκρεμεί το ζήτημα των υφιστάμενων συμβάσεων προμήθειας φυσικού αερίου από το Ιράν, οι οποίες λήγουν τον Νοέμβριο. Μέχρι στιγμής, η Άγκυρα δεν έχει διευκρινίσει τις προθέσεις της αναφορικά με την πιθανή ανανέωση των εν λόγω συμφωνιών.
