Σκληρή προειδοποίηση για την πορεία της κλιματικής κρίσης και ευθεία επίθεση στη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων εξαπέλυσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Antonio Guterres, κατά την παρέμβασή του στη σύνοδο COP31 που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας. Ο κ. Guterres κάλεσε τις κυβερνήσεις να επιταχύνουν την ενεργειακή μετάβαση και να επιβάλουν φορολογία στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών, υποστηρίζοντας ότι τα επιχειρηματικά συμφέροντα καθυστερούν τη λήψη ουσιαστικών μέτρων.
Η στάση απέναντι στα ορυκτά καύσιμα
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ υπογράμμισε ότι τα ορυκτά καύσιμα πρέπει να ακολουθήσουν τον δρόμο των δεινοσαύρων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η βιομηχανία διαθέτει ισχυρό λόμπι που επηρεάζει τις κυβερνητικές αποφάσεις και διαστρεβλώνει την επιστημονική πραγματικότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, εννέα μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες βρίσκονται σε τροχιά να καταγράψουν κέρδη άνω των 95 δισ. δολαρίων μέσα σε ένα τρίμηνο, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 1 δισ. δολάρια ημερησίως. Ο κ. Guterres πρότεινε τα έσοδα από τη φορολόγηση αυτών των κερδών να κατευθυνθούν στη στήριξη των χωρών που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή.
Επιπλέον, συνέδεσε την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με την αστάθεια των τιμών, αναφέροντας ότι τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού ζουν σε κράτη που εισάγουν καύσιμα και παραμένουν εκτεθειμένα σε γεωπολιτικές συγκρούσεις και διακυμάνσεις τις οποίες δεν μπορούν να ελέγξουν.
Οι διαπραγματεύσεις στην Αττάλεια
Στην COP31 συμμετέχουν εκπρόσωποι από περίπου 200 χώρες, με κεντρικό θέμα την πρόταση της Τουρκίας για αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στη συνολική παγκόσμια κατανάλωση στο 35% έως το 2035, από το σημερινό επίπεδο που υπερβαίνει οριακά το 20%. Ο στόχος αυτός αποσκοπεί στον περιορισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές, τη βιομηχανία και τα κτίρια. Η πρόταση ωστόσο δέχεται κριτική καθώς δεν προβλέπει υποχρεωτική κάλυψη της πρόσθετης ζήτησης από καθαρές πηγές ενέργειας, ενώ παραμένει εκκρεμές το χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή απεξάρτηση από το πετρέλαιο, τον άνθρακα και το φυσικό αέριο.
Κλιματική πίεση και διεθνείς απουσίες
Η διάσκεψη διεξάγεται υπό το βάρος νέων επιστημονικών δεδομένων, με έκθεση του ΟΗΕ να προειδοποιεί ότι ο πλανήτης οδεύει προς υπέρβαση του ορίου αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου, που αποτελεί τον βασικό στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού. Το 2026 χαρακτηρίστηκε από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι καύσωνες στη Δυτική Ευρώπη και οι καταστροφικές πλημμύρες στο Νεπάλ, όπου η κατάρρευση παγετώνα προκάλεσε περισσότερους από 1.450 θανάτους.
Στη σύνοδο καταγράφονται σημαντικές απουσίες σε επίπεδο ανώτατης ηγεσίας. Οι ΗΠΑ απέχουν για δεύτερη συνεχή χρονιά μετά την αποχώρηση της κυβέρνησης του Donald Trump από τη διεθνή κλιματική συνεργασία, ενώ χωρίς τους ανώτατους ηγέτες τους συμμετέχουν επίσης η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Ιταλία και ο Καναδάς. Ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας, Laurent Fabius, τόνισε πως η φετινή διοργάνωση πρέπει να επικεντρωθεί στην πρακτική εφαρμογή των δεσμεύσεων.