Ένα ποσοστό-ρεκόρ της τάξεως του 52% του ευρωπαϊκού πληθυσμού εκτέθηκε σε «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το παρατηρητήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κλίμα, Κοπέρνικος. Η Ευρώπη, η οποία υπερθερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό παγκοσμίως, βίωσε διαδοχικά κύματα ζέστης που ξεκίνησαν ασυνήθιστα νωρίς την άνοιξη, προκαλώντας καταγραφή νέων ρεκόρ θερμοκρασίας και δεκάδες χιλιάδες πλεονάζοντες θανάτους.
Εκτεταμένη και επίμονη θερμική καταπόνηση
Η θερμική καταπόνηση ορίζεται ως η κατάσταση κατά την οποία οι φυσικοί μηχανισμοί ρύθμισης της θερμοκρασίας του ανθρώπινου οργανισμού αδυνατούν να ανταποκριθούν στις συνθήκες του περιβάλλοντος. Τα συμπτώματα κυμαίνονται από ζαλάδες και πονοκεφάλους έως πολυοργανική ανεπάρκεια και θάνατο. Όπως επισημαίνει η Samantha Burgess, ερευνήτρια για το κλίμα στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προγνώσεων (CEPMMT), το καλοκαίρι του 2026 ανέδειξε τον βαθμό στον οποίο η θερμική καταπόνηση καθίσταται πιο εκτεταμένη και επίμονη, αποτελώντας την κυριότερη αιτία θνησιμότητας που συνδέεται με τις μετεωρολογικές συνθήκες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τα στοιχεία της υπηρεσίας αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος:
- Το 52% των Ευρωπαίων εκτέθηκε σε αίσθηση θερμοκρασίας άνω των 38° Κελσίου («πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση).
- Περίπου το 80% της ηπείρου βίωσε «ισχυρή» θερμική καταπόνηση, με αίσθηση θερμοκρασίας πάνω από τους 32° Κελσίου, για διάστημα 41 ημερών.
- Καταγράφηκαν 17 ημέρες κατά τις οποίες τουλάχιστον το 60% της δυτικής Ευρώπης είχε θερμοκρασίες υψηλότερες των 30° Κελσίου, έναντι 11 ημερών το 2003 και 7 ημερών το 2025.
Γεωγραφική έκταση και κλιματικά ρεκόρ
Το καλοκαίρι που ολοκληρώθηκε ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη, με έντονη παρουσία κυμάτων ζέστης κυρίως στη Γαλλία, τη Βρετανία και το Βέλγιο. Παρά την ένταση του 2026, το κύμα ζέστης του 2003 παραμένει το χειρότερο αν συνυπολογιστεί ο συνδυασμός διάρκειας και έντασης των φαινομένων. Η κ. Burgess τόνισε πως το ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι κάποιο μεμονωμένο ρεκόρ, αλλά ο τρόπος με τον οποίο πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα στο κλιματικό σύστημα.
Επιπλέον, το καλοκαίρι σημαδεύτηκε από ακραίες συνθήκες ξηρασίας, με τις χαμηλότερες ποτάμιες ροές που έχουν καταγραφεί από το 1992. Η κατάσταση αυτή δημιούργησε σημαντικά προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων, την άρδευση, τη λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών και την ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων. Στα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή Ευρώπη αντιμετώπιζε ξηρασία, ενώ παράλληλα καταγράφηκαν θερμοκρασίες-ρεκόρ στα επιφανειακά ύδατα των ακτών του Ατλαντικού και σε μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Μεσογείου, συνοδευόμενες από ισχυρά κύματα θαλάσσιας ζέστης.
