Στα 17,9 δισεκατομμύρια ευρώ ανέρχεται η συνολική οικονομική ενίσχυση που έχουν διαθέσει οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Τα κονδύλια αυτά αφορούν τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ το συνολικό ποσό αντιστοιχεί στο 0,1% του ΑΕΠ των «27».
Σχεδιασμός και εφαρμογή μέτρων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε σχετικό σημείωμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα μέτρα αυτά έχουν υιοθετηθεί από 25 κράτη-μέλη της Ένωσης κατά την περίοδο που ακολούθησε την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην άμβλυνση του κόστους ενέργειας, οι οποίες όμως τίθενται πλέον υπό την αξιολόγηση των ευρωπαϊκών αρχών όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και τον προσανατολισμό τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατυπώνει προβληματισμούς για τον τρόπο με τον οποίο έχουν δομηθεί οι εν λόγω ενισχύσεις. Όπως επισημαίνεται, το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων που εφαρμόστηκαν δεν χαρακτηρίζεται από στοχευμένο χαρακτήρα. Η έλλειψη σαφούς στόχευσης στους δικαιούχους αποτελεί σημείο κριτικής, καθώς οι Βρυξέλλες ζητούν πλέον από τις εθνικές κυβερνήσεις να αναθεωρήσουν τη στρατηγική τους και να προχωρήσουν στον σχεδιασμό προσωρινών παρεμβάσεων, οι οποίες θα απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες που έχουν πραγματική ανάγκη.
Δημοσιονομικές προκλήσεις και ενεργειακή μετάβαση
Η έκθεση της Κομισιόν αναδεικνύει μια σύνθετη εξίσωση για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Από τη μία πλευρά, η ανάγκη προστασίας των καταναλωτών από τις τιμές της ενέργειας πιέζει τις δημόσιες δαπάνες, ενώ από την άλλη, το αυξημένο κόστος δανεισμού των κρατών-μελών επιβάλλει τη διατήρηση αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας και προσοχής.
Παράλληλα, η Επιτροπή προειδοποιεί ότι οι παρεμβάσεις που υλοποιούνται με τον τρέχοντα τρόπο ενδέχεται να έρχονται σε σύγκρουση με τους μακροπρόθεσμους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος. Η διατήρηση της εξάρτησης από επιδοτήσεις που δεν προάγουν την ενεργειακή αποδοτικότητα κρίνεται ως ανασταλτικός παράγοντας για τη μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν υπογραμμίζει τη σημασία των επενδύσεων στα ηλεκτρικά δίκτυα. Η ενίσχυση των υποδομών αυτών θεωρείται κρίσιμος πυλώνας για την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και την επίτευξη των κλιματικών στόχων, παράλληλα με την ανάγκη για ορθολογική διαχείριση των δημοσιονομικών πόρων σε ένα περιβάλλον που παραμένει οικονομικά ευάλωτο λόγω της ενεργειακής κρίσης.
