Σε αδιέξοδο έχουν περιέλθει οι διαγωνισμοί για την ανάθεση των πωλητηρίων στους αρχαιολογικούς χώρους της Ακρόπολης, της Κνωσού και της Ολυμπίας, μετά την παρέμβαση της Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων. Η διαδικασία για την επιλογή αναδόχων που θα αναλάβουν τη λειτουργία των καταστημάτων στα τρία κορυφαία μνημεία της χώρας βρίσκεται πλέον στον «αέρα», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και προστριβές μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Οι καταγγελίες των αρχαιολόγων
Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων έχει διατυπώσει σοβαρές αιχμές σχετικά με τη διαγωνιστική διαδικασία, κάνοντας λόγο για «φωτογραφικούς όρους». Σύμφωνα με τις καταγγελίες, οι προδιαγραφές που έχουν τεθεί στις προκηρύξεις για τα πωλητήρια των εν λόγω αρχαιολογικών χώρων ενδέχεται να ευνοούν συγκεκριμένους υποψηφίους, περιορίζοντας τον υγιή ανταγωνισμό και τη διαφάνεια που οφείλει να διέπει τέτοιες δημόσιες συμβάσεις. Οι αρχαιολόγοι υποστηρίζουν ότι οι απαιτήσεις που έχουν ενσωματωθεί στα τεύχη δημοπράτησης δεν εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, αλλά στοχεύουν σε μια προκαθορισμένη εξέλιξη της διαδικασίας.
Η στάση των αρχαιολόγων έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από ενστάσεις που αφορούν τη διαχείριση των πωλητηρίων, καθώς οι ίδιοι τονίζουν τη σημασία της προστασίας του πολιτιστικού χαρακτήρα των χώρων, ο οποίος θεωρούν πως κινδυνεύει από την εμπορευματοποίηση χωρίς αυστηρά κριτήρια και ουσιαστικό έλεγχο.
Η απάντηση του ΟΔΑΠ
Από την πλευρά του, ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) απορρίπτει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί «φωτογραφικών όρων». Σύμφωνα με την επίσημη τοποθέτηση του Οργανισμού, δεν υφίσταται καμία πρόθεση για ευνοϊκή μεταχείριση οποιουδήποτε υποψηφίου, ενώ υποστηρίζεται ότι η διαδικασία κινείται εντός του πλαισίου της ισχύουσας νομοθεσίας.
Ο ΟΔΑΠ κάνει λόγο για ένα αμιγώς νομικό ζήτημα, το οποίο προέκυψε κατά την εξέταση των όρων του διαγωνισμού. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, οι τεχνικές προδιαγραφές που έχουν τεθεί είναι απαραίτητες για την εύρυθμη και ποιοτική λειτουργία των πωλητηρίων σε μνημεία τέτοιας παγκόσμιας εμβέλειας, όπως η Ακρόπολη, η Κνωσός και η Ολυμπία. Ο ΟΔΑΠ επισημαίνει ότι οι ενστάσεις που έχουν κατατεθεί εξετάζονται και πως η διοίκηση του φορέα παραμένει προσηλωμένη στην ολοκλήρωση της διαδικασίας, παρά τις δυσκολίες που έχουν ανακύψει.
Το μέλλον των διαγωνισμών
Η παρέμβαση της Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων καθιστά πλέον αβέβαιο το χρονοδιάγραμμα για την ανάδειξη των αναδόχων. Η Αρχή καλείται να εξετάσει εξονυχιστικά τους όρους των διακηρύξεων, προκειμένου να διαπιστώσει αν όντως παραβιάζονται οι κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού ή αν οι προδιαγραφές είναι σύμφωνες με το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων.
Μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης από την Αρχή, η τύχη των πωλητηρίων παραμένει σε εκκρεμότητα. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τη στρατηγική του Υπουργείου Πολιτισμού για τον εκσυγχρονισμό της διαχείρισης των εσόδων από τους αρχαιολογικούς χώρους, καθώς τα πωλητήρια αποτελούν κρίσιμο τμήμα της συνολικής εμπειρίας των επισκεπτών. Η διοικητική εμπλοκή αναμένεται να απασχολήσει το επόμενο διάστημα το σύνολο των εμπλεκόμενων μερών, ενώ η κοινή γνώμη αναμένει να δει αν οι διαγωνισμοί θα προχωρήσουν με τροποποιημένους όρους ή αν θα απαιτηθεί η ακύρωσή τους και η επαναπροκήρυξή τους από μηδενική βάση.
