Η Βραζιλία ολοκλήρωσε την ετήσια προεδρία της στη διαδικασία του ΟΗΕ για το κλίμα, παρουσιάζοντας οδικούς χάρτες που στοχεύουν στον περιορισμό της αποψίλωσης των δασών και στην επιτάχυνση της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα. Οι πρωτοβουλίες αυτές αποσκοπούν στην παροχή υποστήριξης προς τις κυβερνήσεις, ώστε να επιτύχουν τη συμμόρφωση με τις υφιστάμενες διεθνείς συμφωνίες για το κλίμα.
Έμφαση στην εφαρμογή και όχι στις διαπραγματεύσεις
Ο πρόεδρος της COP30, Andre Correa do Lago, ο οποίος ηγήθηκε της συνόδου κορυφής στο Μπελέμ τον περασμένο Νοέμβριο, τόνισε την ανάγκη μετάβασης από τη φάση των διαπραγματεύσεων στη φάση της ανάληψης δράσης. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κυβερνήσεις οφείλουν να ενσωματώσουν τους κλιματικούς στόχους στη χάραξη της πολιτικής τους, εμπλέκοντας ενεργά τους υπουργούς Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών.
Η απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα και ο περιορισμός της αποψίλωσης των δασών κρίνονται απαραίτητα βήματα για τη διατήρηση του στόχου περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, όπως είχε τεθεί στη συμφωνία του Παρισιού το 2015. Ωστόσο, η υλοποίηση αυτών των μέτρων συναντά αντιστάσεις από πετρελαιοπαραγωγές χώρες, οι οποίες ανησυχούν για τις επιπτώσεις στα έσοδά τους, ενώ παράλληλα οι δράσεις για την προστασία των δασών αντιμετωπίζουν προβλήματα χρηματοδότησης. Πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ κατέδειξε ότι ο στόχος του 1,5 βαθμού Κελσίου καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολο να επιτευχθεί.
Οδικός χάρτης για την ενεργειακή μετάβαση
Στο Μπελέμ, η Βραζιλία επιχείρησε να επισημοποιήσει έναν οδικό χάρτη ενεργειακής μετάβασης, ο οποίος προβλέπει τα εξής στάδια:
- Έως το 2028: Αξιολόγηση των ενεργειακών συστημάτων, ενίσχυση των κανονισμών και των θεσμών, καθώς και ανάπτυξη εθνικών σχεδίων μετάβασης πριν από τον δεύτερο Παγκόσμιο Απολογισμό.
- Έως το 2030: Δρομολόγηση αναβαθμίσεων στις υποδομές και πραγματοποίηση επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
- 2031-2033: Επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών, αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων και εδραίωση καθαρότερων ενεργειακών συστημάτων.
Αν και το σχέδιο έλαβε ευρωπαϊκή υποστήριξη, δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συναίνεσης λόγω των ενστάσεων από πλευράς των μεγάλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών. Σημειώνεται ότι η παγκόσμια δυναμικότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ανήλθε σε 5.149 γιγαβάτ στο τέλος του 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 692 GW σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ο οδικός χάρτης της Βραζιλίας επισημαίνει ότι η τρέχουσα ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών εστιάζει κυρίως στην κάλυψη νέων αναγκών παρά στην υποκατάσταση των ορυκτών καυσίμων.
Η συνέχεια στην COP31
Η επόμενη σύνοδος κορυφής για το κλίμα, COP31, είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει στις 9 Νοεμβρίου στην Αττάλεια της Τουρκίας. Ο Murat Kurum, πρόεδρος της COP31 και υπουργός Περιβάλλοντος, Αστικοποίησης και Κλιματικής Αλλαγής της Τουρκίας, δήλωσε ότι η ατζέντα της συνόδου θα βασιστεί στον διάλογο, τη συναίνεση και τη δράση, δίνοντας προτεραιότητα στην εφαρμογή των ήδη υπαρχουσών δεσμεύσεων αντί για τη λήψη νέων.
