Ως άκυρο, ανυπόστατο και στερούμενο έννομων αποτελεσμάτων χαρακτήρισε το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, εκφωνώντας κοινή δήλωση εκ μέρους της Ελλάδας, της Αιγύπτου, της Κύπρου, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται ως απάντηση στην πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο.
Αντίθεση στο Διεθνές Δίκαιο
Σύμφωνα με την κοινή δήλωση, η κίνηση της λιβυκής πλευράς εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η εν λόγω συμφωνία δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, καθώς παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο. Όπως επισημάνθηκε, το νομικό πλαίσιο για τέτοιου είδους οριοθετήσεις καθορίζεται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και το εθιμικό διεθνές δίκαιο.
Η δήλωση αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το «ψευδεπίγραφο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο» αγνοεί τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα των παράκτιων κρατών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών, όπως αυτά προβλέπονται από την UNCLOS. Κατά τον Έλληνα υπουργό, η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει τη νομική πραγματικότητα, ενώ η αποδοχή αυθαίρετων διμερών συμφωνιών που παρακάμπτουν τους διεθνείς κανόνες δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο για τη διεθνή έννομη τάξη.
Προοπτικές για τη Λιβύη και διμερείς συνομιλίες
Οι συμμετέχοντες στην κοινή δήλωση επαναβεβαίωσαν τη στήριξή τους στην επανένωση των θεσμών της Λιβύης, τονίζοντας ότι μια σταθερή χώρα με ενεργό ρόλο στην περιφερειακή συνεργασία είναι απαραίτητη για την ειρήνη στη Μεσόγειο. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η πολιτική μετάβαση της Λιβύης και οι εξωτερικές της σχέσεις οφείλουν να διέπονται από τον σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και τις αρχές της καλής γειτονίας.
Σχετικά με τις επαφές μεταξύ Αθήνας και Τρίπολης, σημειώθηκε ότι η Ελλάδα έχει διεξάγει τις συνομιλίες για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών με καλή πίστη και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Η ελληνική πλευρά εξέφρασε την ετοιμότητά της να συνεχίσει τις προσπάθειες αυτές, με τον κ. Γεραπετρίτη να καταλήγει ότι ο σεβασμός των διεθνών κανόνων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή.
