Νομική εμπλοκή έχει προκύψει σχετικά με δύο δημόσιους διαγωνισμούς που αφορούν την εκμίσθωση πωλητηρίων και εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης επισκεπτών σε αρχαιολογικούς χώρους. Το ζήτημα ανέκυψε μετά την έκδοση αποφάσεων από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) επί προδικαστικών προσφυγών που κατέθεσαν οικονομικοί φορείς.
Το αντικείμενο των διαγωνισμών
Οι δύο ανοικτοί δημόσιοι πλειοδοτικοί διαγωνισμοί που προκήρυξε ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) αφορούν διαφορετικές κατηγορίες υπηρεσιών. Ο πρώτος διαγωνισμός περιλαμβάνει την εκμίσθωση χώρων υγιεινής και καθαριότητας, τη χρήση θυρίδων φύλαξης (lockers) και το δικαίωμα εγκατάστασης συστημάτων ελέγχου εισόδου. Παράλληλα, ο ανάδοχος αναλαμβάνει την υποχρέωση παροχής υπηρεσιών καθαρισμού, συντήρησης και λειτουργίας των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων. Ο δεύτερος διαγωνισμός αφορά την εκμίσθωση ομάδας πωλητηρίων.
Σύμφωνα με τον ΟΔΑΠ, οι διαδικασίες διεξήχθησαν βάσει του π.δ. 715/1979, το οποίο ρυθμίζει τις μισθώσεις και εκμισθώσεις ακινήτων από Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου. Ως αποκλειστικό κριτήριο για την ανάθεση είχε οριστεί η υψηλότερη συνολική προσφερόμενη μηνιαία μίσθωση για το σύνολο των χώρων κάθε διαγωνισμού.
Η διαφωνία για το νομικό πλαίσιο
Ο πυρήνας της διαφωνίας εντοπίζεται στον νομικό χαρακτηρισμό των συμβάσεων. Οι δύο οικονομικοί φορείς που προσέφυγαν στην ΕΑΔΗΣΥ υποστήριξαν ότι οι διαγωνισμοί θα έπρεπε να είχαν διενεργηθεί σύμφωνα με τον ν. 4413/2016. Η θέση τους είναι ότι πρόκειται για συμβάσεις παραχώρησης και όχι για συμβάσεις μίσθωσης.
Από την πλευρά του, ο ΟΔΑΠ χαρακτηρίζει το ζήτημα «αμιγώς νομικό» και υπογραμμίζει ότι οι αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ αφορούν αποκλειστικά το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο. Ο Οργανισμός υπερασπίζεται τη νομιμότητα των διαδικασιών, επισημαίνοντας ότι τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι κανόνες δημοσιότητας και διαφάνειας.
Η θέση του ΟΔΑΠ
Ο Οργανισμός απορρίπτει τις αναφορές περί «φωτογραφικών διαγωνισμών» και «ξεπουλήματος» δημόσιας περιουσίας, διευκρινίζοντας ότι οι αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ δεν περιλαμβάνουν τέτοιες διαπιστώσεις. Επιπλέον, τονίζει ότι στις διακηρύξεις έχουν ενσωματωθεί αυστηροί όροι για την προστασία των αρχαιολογικών χώρων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, σε συμμόρφωση με τις συνταγματικές και νομοθετικές προβλέψεις.
Σχετικά με τα επόμενα βήματα, ο ΟΔΑΠ γνωστοποίησε ότι θα προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα που έχει προκύψει από τις προσφυγές.
