Το Μιλάνο επιχειρεί να μετασχηματιστεί από μία από τις πιο επιβαρυμένες ευρωπαϊκές πόλεις σε διεθνές πρότυπο αστικής αναδάσωσης και περιβαλλοντικής αποκατάστασης. Στο επίκεντρο της προσπάθειας βρίσκεται το πρόγραμμα «Forestami», το οποίο στοχεύει στη φύτευση τριών εκατομμυρίων δέντρων και θάμνων έως το 2030, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, τον περιορισμό των υψηλών θερμοκρασιών και την αναβάθμιση της καθημερινότητας των κατοίκων της ιταλικής μητρόπολης.
Διεθνής αναγνώριση από τον ΟΗΕ
Η προσπάθεια της πόλης έλαβε σημαντική διεθνή αναγνώριση στις 29 Οκτωβρίου, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιοποικιλότητα (COP17) στο Ερεβάν της Αρμενίας. Το πρόγραμμα Forestami ανακηρύχθηκε από τον ΟΗΕ ως μία από τις πέντε νέες πρωτοβουλίες-πρότυπα αποκατάστασης οικοσυστημάτων (World Restoration Flagships), αποτελώντας τη μοναδική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που έλαβε τη συγκεκριμένη διάκριση.
Η πρόκληση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης
Η ανάγκη για περιβαλλοντική παρέμβαση παραμένει επιτακτική, καθώς το Μιλάνο αντιμετωπίζει συστηματικά προβλήματα αιθαλομίχλης. Η γεωγραφική θέση της πόλης στην πεδιάδα του Πάδου, όπου η κυκλοφορία του αέρα είναι περιορισμένη, σε συνδυασμό με τη βιομηχανική δραστηριότητα, τις μεταφορές και τη γεωργία, ευνοεί τη συγκέντρωση ρύπων. Στις 17 Οκτωβρίου 2026, η πόλη κατατάχθηκε στην 7η θέση της παγκόσμιας κατάταξης ατμοσφαιρικής ρύπανσης της IQAir, όντας η μοναδική ευρωπαϊκή πόλη στην πρώτη δεκάδα εκείνης της ημέρας. Στοιχεία της IQAir καταδεικνύουν ότι η μέση συγκέντρωση λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων PM2,5 το 2025 ήταν 3,4 φορές υψηλότερη από την ετήσια κατευθυντήρια τιμή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Στόχοι και στρατηγική του Forestami
Το πρόγραμμα, που ξεκίνησε το 2019 με πρωτοβουλία που συνδέεται με τον αρχιτέκτονα Stefano Boeri, δημιουργό του «Κάθετου Δάσους» (Bosco Verticale), εστιάζει στην ενίσχυση του πρασίνου σε δρόμους, στέγες, προσόψεις κτιρίων και δημόσιους χώρους. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί σχεδόν 640.000 φυτεύσεις. Ο συνολικός σχεδιασμός έως το 2030 περιλαμβάνει:
- Τη φύτευση 3 εκατομμυρίων δέντρων και θάμνων, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου ένα δέντρο ανά κάτοικο της μητροπολιτικής περιοχής.
- Την αύξηση της κάλυψης από δέντρα κατά 5%.
- Την αποκατάσταση 255 εκταρίων υποβαθμισμένων αστικών εκτάσεων, όπως πρώην βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, έκταση που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 350 γήπεδα ποδοσφαίρου.
Παγκόσμιο πλαίσιο αποκατάστασης οικοσυστημάτων
Η βράβευση του Μιλάνου συνέπεσε με την παρουσίαση έκθεσης των UNEP, FAO και της Γραμματείας της Σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα, η οποία κατέγραψε ότι 252 εκατομμύρια εκτάρια σε 149 χώρες βρίσκονται σε διαδικασία αποκατάστασης. Παρά τη μεγάλη κλίμακα των προσπαθειών, η έκθεση επισημαίνει ότι η πρόοδος κρίνεται ανεπαρκής για την επίτευξη των διεθνών δεσμεύσεων έως το 2030. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η ετήσια χρηματοδότηση για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων απαιτείται να αυξηθεί από τα 64 δισ. στα 296 δισ. δολάρια, προκειμένου να καλυφθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί.
